onderzoek / Ramp Ivoorkust heeft waslijst met schuldigen

Van de in Nederland gevestigde oliehandelaar Trafigura tot afvalverwerker Tommy in Abidjan, een hele reeks bedrijven is als hoofdschuldige aan te wijzen voor de giframp die zich vorig jaar in de havenstad van Ivoorkust voltrok.

Dat is de belangrijkste conclusie uit het onderzoek van een Ivoriaanse commissie onder leiding van Bogui Ziriyo, de vice-president van het hooggerechtshof in Ivoorkust. Op de lijst met schuldigen staan naast opdrachtgever Trafigura, de kapitein van het schip de Probo Koala, de scheepsagenten BMA (in Nederland) en Waibs (in Ivoorkust), en de afvalverwerkers Amsterdam Port Services en Tommy. De laatste, een obscuur bedrijfje in Abidjan, werd ingehuurd door Puma Energy, een dochter van Trafigura.

Het onderzoek is gedaan in opdracht van premier Charles Konan-Banny. De presentatie ervan is de afgelopen dagen om onduidelijke redenen steeds uitgesteld.

Er werden door de commissie veel landen bezocht, waaronder Nederland. Daar werd het gif van de tanker Probo Koala vorig jaar juli aangeboden. Niet alleen de rechtspersonen zijn verantwoordelijk; de commissie maakt ook verwijten aan het adres van de overheden in Nederland, Estland en Nigeria. Beide laatste landen werden door de Probo Koala aangedaan, voordat het schip richting Abidjan voer en daar zijn giftige lading aan land zette. Nederland, Estland en Nigeria wordt verweten dat zij het giftransport niet hebben tegengehouden.

De illegale stort op veel plaatsen in de havenstad Abidjan in augustus 2006, heeft inmiddels het leven gekost aan 15 inwoners; 69 Ivorianen hebben langdurig in het ziekenhuis gelegen; en 108.000 consulten werden er tot dusver in de ziekenhuizen geteld.

De commissie stelt vast dat het afval, dat onder meer waterstofsulfide bevatte, van een dusdanige aard was dat het als gif gekwalificeerd moest worden. En niet als scheepsafval, zoals steeds door Trafigura is beweerd. Daarom had het nooit Nederland of Europa mogen verlaten. Met name de Conventie van Bazel, waarin regels voor het gesleep met afval zijn opgenomen, is geschonden. De vice-president stelt voor dat in Nederland namens de gedupeerden een civiele procedure wordt aangespannen. In andere Europese landen ontbreekt de bevoegdheid om een dergelijk proces te beginnen en in Nederland kan al worden aangesloten bij eerdere onderzoeken, onder meer van de gemeente Amsterdam. Uit dat onderzoek bleek al dat het gif Amsterdam nooit had mogen verlaten. De Nederlandse overheid en Amsterdam hebben voor een totaal bedrag van 1 miljoen euro steun aan Ivoorkust toegezegd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden