'Onderzoek naar suïcide hard nodig'

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Te veel Nederlanders maken een einde aan hun leven. Dat vindt de SGP in de Tweede Kamer. Daarom wil de fractie een miljoen euro vrijmaken voor hernieuwd onderzoek naar risicoindicatoren van suïcide en nieuwe behandelmethoden. Vandaag dient de partij een motie in, die waarschijnlijk genoeg steun krijgt. Wat vinden de betrokkenen in de zorg?

Met het recordaantal van 1854 zelfdodingen in 2013 ligt het aantal mensen dat een einde aan zijn leven maakte een kwart hoger dan in 2007, meldde het CBS eind vorig jaar al. Onder jongeren tussen 20 en 25 is het zelfs doodsoorzaak nummer 1. Al zes jaar groeit het aantal zelfmoorden substantieel, in 2013 op jaarbasis nog met honderd personen. Volgens de SGP deden zo'n honderdduizend mensen in 2013 een poging een einde aan hun leven te maken.

Afschuwelijke cijfers
"Afschuwelijke cijfers", zei SGP-leider Kees van der Staaij tegen de NOS. "Ik vindt het aangrijpend dat we het aantal verkeersdoden effectief omlaag krijgen, en dat er voor zelfdoding nauwelijks aandacht is."

De SGP pleit op haar website voor een bedrag van een miljoen euro voor wetenschappelijk onderzoek naar het voorkomen van zelfdodingen. Of dat geld er ook komt staat nog niet vast. "Het exacte bedrag hangt af van de onderzoeksvoorstellen", aldus Van der Staaij. De motie zou naar verluidt worden gesteund door de regeringspartijen VVD en PvdA, en door de ChristenUnie en D66. Het onderzoeksgeld moet gaan naar een fonds van ZonMw, een overheidsdienst die gezondheidsonderzoek financiert en laat uitvoeren.

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Eerdere interventies
Directeur Henk Smid is blij met het initiatief van de SGP. "Dat er meer onderzoek wordt gedaan naar suïcidepreventie juichen wij van harte toe", zegt Smid. "Hierdoor kunnen in een vroeger stadium interventies worden gedaan en dan hoop je dat mensen met deze voornemens, ervan af zien."

ZonMw initieert al jaren onderzoek naar zelfdodingen, maar dat is steeds "op beperkte schaal en met beperkt middelen geweest", aldus directeur Smid. "We beginnen dus niet op punt 0. Het gevoel dat er meer onderzoek moet komen werd al lang breed gedragen in de wetenschap, en nu kennelijk ook in de politiek."

Voorspellende kennis
Brancheorganisatie van de geestelijke gezondheidszorg GGZ laat via een woordvoerder weten erg blij te zijn met het geld voor onderzoek en ziet in ZonMw een ervaren partij om het geld in beheer te geven. "Er wordt internationaal divers onderzoek gedaan naar aspecten van suïcide, maar we beschikken nog niet over voorspellende kennis om te weten wie suïcide wil plegen. Die kennis moet worden ontwikkeld door onderzoek."

Ook naar therapeutische behandelmethodes moet meer onderzoek worden gedaan, vindt de GGZ. "In de behandelrichtlijn suïcide staat beschreven wat je in ieder geval moet doen, maar we weten nog niet of behandeling type A beter is dan behandeling type B en welke behandeling bij welke patiënt het beste werkt."

Over de hoeveelheid geld die vrijkomt is de GGZ minder enthousiast. "Wetenschappelijk onderzoek is kostbaar. Een miljoen is een mooi bedrag maar we moeten ook bescheiden zijn in de verwachtingen."

Ook Korrelatie, een stichting die informatie biedt bij psychische en sociale problemen zoals zelfdoding, ziet ook graag dat er extra geld naar onderzoek gaat, maar wil wel dat dit op de juiste manier wordt besteed. "Daarbij is het wel belangrijk dat er de nadruk ligt op een individuele aanpak en persoonlijke begeleiding. Je kunst wel onderzoek doen, maar vervolgens nog steeds iedereen over een kam scheren", aldus een woordvoerder.

Hulpverleners in de eerste lijn
Volgens voorzitter van stichting De Einder Dick van Brink kun je het geld het best besteden door hulpverleners in de eerste lijn, zoals huisartsen, te helpen en op te leiden. Zo kunnen ze vragen over zelfdoding beter beantwoorden. Daar gaat volgens Van Brink nog veel mis. Ook moet het taboe omtrent zelfdoding worden verminderd, vindt hij.

Voorlopig is het voor De Einder nog niet helemaal duidelijk wat de SGP wil bereiken. "Misschien willen ze alternatieven bieden, maar voorkomen en het terugdringen van zelfmoord wil niet zeggen dat je het probleem oplost." De Einder begeleidt mensen met een doodswens en deed dat in 2013 voor 350 mensen die hulp zochten. Hoeveel daarvan uiteindelijk een einde aan hun leven hebben gemaakt, is niet bekend. "Sommige mensen hebben een alternatief gevonden", aldus Van Brink.

Waar hebben we het over?
Hoogleraar psychiatrie aan het AMC-UvA Damiaan Denys vindt een miljoen voor onderzoek 'een kleine stap', maar lang niet genoeg. "Ze trekken vijf miljoen uit om te controleren om mensen met een persoonsgebonden budget te controleren, las ik toevallig vandaag. Waar hebben we het dan over?"

Volgens Denys moeten zelfmoordpogingen beter worden geregistreerd. Dat gebeurt volgens hem nog onvoldoende. Ook zou er meer onderzoek moeten komen naar het moment dat iemand beslist suïcide te plegen. Dat gebeurt vaak in kort tijdsbestek.

"Je kunt niet alle 1800 mensen redden, maar als je de helft kan helpen zou dat al mooi zijn", besluit Denys. "Maar met zo'n bedrag maken ze het niet tot speerpunt. Dit is een goed begin, maar het bedrag moet worden uitgebreid."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden