'Onderzoek moord op Thoenes niet gestaakt'

JAKARTA - De hoogste openbare aanklager van Indonesië, Marzuki Darusman, ontkent dat het onderzoek naar de moord op de Nederlandse journalist Sander Thoenes in september 1999 op Oost-Timor is afgesloten.

In een gesprek met deze krant zegt Darusman dat binnenkort weer aanklagers naar Oost-Timor afreizen om getuigen te horen.

Zijn uitspraken roepen enige achterdocht op. Darusmans woordvoerder Mulyohardjo beweert stellig dat het onderzoek inmiddels is gestaakt wegens gebrek aan bewijsmateriaal.

Wellicht is er sprake van miscommunicatie op het kantoor van de hoogste aanklager. Naast de moord op Sander Thoenes lopen nog vier onderzoeken in Oost-Timor. Pro-Indonesische milities en militairen richtten er in 1999 een bloedbad aan na het referendum, waarin de Oost-Timorezen massaal voor onafhankelijkheid kozen.

Darusman geeft wel toe dat de zaak-Thoenes momenteel minder prioriteit krijgt, omdat de getuigenissen moeilijker rond zijn te krijgen. Dat wekt enige verbazing. Naast twee Nederlandse rechercheurs onderzocht ook een team van de Verenigde Naties Thoenes' dood. Beide rapporten concluderen dat het Indonesische bataljon 745 verantwoordelijk is. De Nederlandse agenten kregen de bewijslast zo goed als rond.

Twee Oost-Timorezen waren ter plekke toen Sander werd vermoord. Een getuige heeft gezien hoe gewapende militairen Thoenes en zijn chauffeur op de brommer benaderden in een buitenwijk van Dili. De chauffeur rende hard weg en hoorde schoten. Een tweede getuige zag dat 745-militairen Sanders lichaam naar de jungle brachten.

Darusman zegt dat zijn onderzoekers ook met deze getuigen hebben gesproken. ,,Maar we twijfelen nog of het openbaar ministerie op basis van deze verhalen een rechtszaak kan beginnen.'' Hij zegt niet van het Nederlandse recherche-rapport op de hoogte te zijn. ,,Ik krijg zoveel rapporten. Het kan hier best liggen.'' Hij roept de Nederlandse autoriteiten op vooral informatie te blijven sturen en niet wachten tot hij ze belt. De Nederlandse ambassade in Jakarta heeft inmiddels een brief gestuurd waarin ze haar verontrusting uitspreekt.

Darusman ontkent dat hij onder druk staat van de legertop. ,,De schuldigen moeten veroordeeld worden.''

Als Indonesië er niet in slaagt de daders van de moordpartijen na het referendum te berechten willen de VN een international tribunaal in het leven roepen, al zegt Jakarta niemand te zullen uitleveren. De Oost-Timorese leider Xanana Gusmao liet onlangs weten van een mensenrechtentribunaal geen halszaak meer te maken. Aanklager Darusman is daarmee een medestander kwijt waardoor de zaak-Oost-Timor in de doofpot dreigt te verdwijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden