Onderzoek: Medische apk is zinloos

Een huisarts maakt een hartfilmpje van een patiënt Beeld ANP

Geen klachten, maar toch de behoefte aan een periodieke gezondheidscheck? Zinloos, zegt de Cochrane Collaboration. Dit is een internationale organisatie van wetenschappers die kritisch kijken naar alle beschikbare gegevens over medische behandelingen. Zoals ditmaal medische 'apk-keuringen' waarbij mensen hun bloeddruk, urine, hartfunctie en cholesterol laten nakijken, niet omdat er iets aan de hand is maar voor de zekerheid. Dergelijke keuringen worden ook in Nederland veel aangeboden door commerciële bureaus. Mensen betalen daar zelf voor, of hun werkgever, of het zit in het aanvullende pakket van de zorgverzekering.

De wetenschappers vonden hierover veertien stevige onderzoeken met opgeteld gegevens over meer dan 180.000 mensen die jarenlang waren gevolgd. Daaruit kwamen nauwelijks verschillen tussen de mensen die wel en niet gezondheidschecks lieten doen. Hun sterftekans was gelijk, ook aan hart- en vaatziekten en kanker. Hooguit kwam uit sommige onderzoeken dat meer mensen waren ontdekt met hoge bloeddruk, of dat deelnemers zich wat gezonder voelden door zo'n check, maar overtuigend was het allemaal niet.

Waarschijnlijk pikt de huisarts mensen met een verhoogd risico op ziekte er al uit, speculeren de Cochrane-wetenschappers, die er overigens wel op wijzen dat het gaat om gezondheidschecks die jaren geleden werden gedaan. De in Nederland populaire bodyscans bijvoorbeeld zitten er daardoor niet in, tests waarbij ook mri- en ct-scans worden ingezet.

"Naarmate tests specifieker worden zullen de uitkomsten van dergelijk onderzoek veranderen", zegt de Maastrichtse hoogeleraar preventieve geneeskunde Onno van Schayck wat zuinig. Zelf is hij helemaal geen voorstander van algemene gezondheidschecks. Als je algemene tests loslaat op in principe gezonde groepen mensen, legt Van Schayck uit, dan zeggen ze niet zoveel. Mensen die wel wat hebben zie je mogelijk over het hoofd, kerngezonde mensen krijgen misschien een vals alarm.

Van Schayck: "Het is veel effectiever om ziekte in een vroeg stadium op te sporen bij specifieke groepen mensen. Zelf werkt hij voor de Nederlandse huisartsen aan een systeem voor vroege opsporing van chronische bronchitis of longemfyseem. "Daarbij maken de huisartsen een voorselectie op grond van roken en leeftijd. Die mensen krijgen een vragenlijst en daarna eventueel verder onderzoek. Dat is zinvol en efficiënt. Maar hele dure testen voor een algemene groep, zijn zonde van het geld."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden