Onderwijsraad: overheid moet stap terug doen bij opleidingscontrole

De verantwoordingsplicht gaat ten koste van onderwijsverbetering, zegt de Onderwijsraad in een vandaag verschenen rapport. Beeld anp
De verantwoordingsplicht gaat ten koste van onderwijsverbetering, zegt de Onderwijsraad in een vandaag verschenen rapport.Beeld anp

Er moet een eind komen aan het ingewikkelde controlesysteem in het hoger onderwijs. Dat schrijft de Onderwijsraad in haar vandaag verschenen advies 'kwaliteit in het hoger onderwijs'. Daarin stelt de Raad dat de verantwoordingsplicht op hogescholen en universiteiten nu op sommige plaatsen ten koste gaat van onderwijsverbetering. De overheid moet daarom een stapje terugdoen bij de controle op opleidingen.

Een goede opleiding ontstaat niet door van bovenaf harde eisen te stellen aan rendementen en uitvalpercentages, stelt de raad. Maar door studenten en docenten meer invloed te geven op de koers van hun opleiding. Zij moeten zelf bepalen wat zij goed onderwijs vinden. Onderwijsinstellingen zouden de studentbetrokkenheid moeten vergroten, zodat er gemeenschappen ontstaan waarin docenten en studenten samen een visie op goed onderwijs delen.

De controles waarbij een commissie een hogeschool of universiteit als geheel beoordelen, de zogenaamde instellingskeuringen, mogen van de Onderwijsraad verdwijnen. Bij opleidingscontroles moet bovendien meer ruimte zijn voor de eigen onderwijsideeën van een opleiding. Daarbij moeten opleidingen nagaan of het onderwijs goed genoeg is.

De Raad stelt verder dat hogeschool- en universiteitsbesturen docenten en studenten meer ruimte en vertrouwen moeten bieden om een onderwijsvisie te ontwikkelen. Bestuurders moeten weliswaar toezien op de onderwijskwaliteit, maar vooral de randvoorwaarden daarvoor scheppen. Stimuleren in plaats van controleren.

Kwaliteit hoger onderwijs
De Raad boog zich in opdracht van minister Jet Bussemaker (PvdA) over de vraag hoe de kwaliteit van het hoger onderwijs het best gegarandeerd kan worden. Zij kwam in juni al tot de conclusie dat de controle op het hoger onderwijs was doorgeschoten. De bureaucratie rond de keuringen moet met de helft worden teruggedrongen. Bussemaker zei toen al docenten en studenten een grotere stem te willen geven bij opleidingskeuringen.

De minister kondigde in juni ook aan de bureaucratische rompslomp te willen terugdringen door juist controles op individuele opleidingen te verminderen. De nadruk moest gaan liggen op de keuring van een instelling als geheel. Als een commissie concludeert dat het bestuur goed functioneert, zouden afzonderlijke opleidingen niet nog eens apart hoeven te worden nagelopen, vindt Bussemaker.

Start 2017
De bewindsvrouw wil in 2017 een experiment starten waarbij niet alle opleidingen afzonderlijk worden gecontroleerd, maar alleen het bestuur van verantwoording aflegt aan keuringsinstantie Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie. "Naarmate de boel intern beter op orde is, kan de controle van bovenaf wat minder", zei de bewindsvrouw afgelopen juni.

De Onderwijsraad ziet dat niet zitten. De raad pleit ervoor de controles op individuele opleidingen te behouden. Al dienen die keuringen zich te beperken tot een beoordeling van de basiskwaliteit, aldus de Raad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden