Onderwijs is mede schuldig aan afhaken jongens

'Van de werkende mannen onder de 25 jaar heeft slechts 10 procent een academische of hbo-opleiding', berichtte Trouw op 9 juni. Jongens studeren trager en kennen een hoger studieuitval dan meisjes. Dat is zorgelijk nieuws voor onze toch al wankele kenniseconomie. Hoe kunnen wij deze trend keren? Oplossingen kunnen pas bedacht worden als eerst de oorzaken achterhaald zijn.

De veranderingen van de afgelopen tien jaar binnen het basis- en voortgezet onderwijs hebben ertoe geleid dat jongens in snel tempo afgestroomd zijn naar lagere schooltypes. Niet omdat jongens opeens minder intelligent geworden zijn, maar omdat beleidsmakers geen rekening gehouden hebben met de specifieke ontwikkeling van jongens.

Ten eerste is de regeling ingevoerd in het basisonderwijs dat leerlingen die voor 1 januari zes jaar worden al in augustus/september van het jaar ervoor naar groep 3 gaan. Konden jongens voorheen langer kleuteren, nu worden ze veel te vroeg rijp geacht voor leerwerk. Natuurlijk kun je een kind van vijf leren lezen, maar wat is het voordeel op langere termijn? Jongens hebben tijd nodig om hun energie kwijt te raken, te spelen, hun creativiteit te ontwikkelen.

Ook betekent het dat het voortgezet onderwijs opeens jongens in de brugklas krijgt die nog twaalf moeten worden. Hoewel Eveline Crone in haar boek 'Het puberende brein' (2008) heeft aangetoond dat de hersens van jongens later rijpen. Nu komen ze soms als elfjarige al op de middelbare school en moeten dingen leren die nog ver buiten hun belevingswereld liggen, terwijl juist in de onderbouw makkelijk kennis verworven kan worden.

Verder zijn de exacte vakken veel taliger geworden. Voordat een leerling een wiskundesom kan maken, moet hij eerst een heel verhaal doorlezen. Jongens, die vroeger fluitend sommen maakten omdat maakwerk hen zo goed lag, haken nu af. Geen wonder dat jongens steeds minder kiezen voor technische studies. En de jongens die in de bovenbouw havo of vwo terechtkomen, belanden in een onderwijsvorm die veel, vaak te veel, eist van hun discipline en zelfwerkzaamheid. Zo kelderen ze van vwo naar havo naar mavo en raken universiteit of hogeschool uit zicht. Tot de jaren negentig had ik in de vwo-bovenbouw meer jongens dan meisjes in de klas, na invoering van de Tweede Fase is het aantal jongens in rap tempo teruggelopen. Vorig jaar had ik een 6 vwo klas die maar voor een kwart uit jongens bestond.

Voor deze onwenselijke ontwikkeling zijn ongetwijfeld nog veel meer oorzaken aan te wijzen, zoals de snelle opkomst van sociale media waardoor concentratie voor leerwerk verslapt en kennis niet meer beklijft. Ik wacht met smart op een wetenschapper die grondig onderzoek gaat doen naar de hoofdoorzaken van die sterke afname van hoogopgeleide mannen om te kunnen komen tot structurele oplossingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden