Onderwijs / Brugklasser Bonhoeffer hoeft thuis niet te blokken

Geen zware schoolboeken meer in de tas, alleen wat brood en drinken. Brugklassers van het Bonhoeffer college te Enschede, waar vandaag de lessen beginnen, hoeven geen huiswerk mee naar huis te nemen. ,,In ons lesrooster is de leerling de maat.''

ENSCHEDE - Een huiswerkvrije school durft Sijbe Homminga, projectleider onderwijsvernieuwing op het Bonhoeffer college, zijn school nog niet te noemen. Hij hoopt dat zijn brugklassers na schooltijd geen boek meer hoeven aanraken, maar verbieden zal hij het nooit.

,,Er zijn ook leerlingen die het leuk vinden om te leren. Of leerlingen die faalangst hebben, en daarom thuis nog dingen doen. De term 'huiswerkarm' is misschien beter.''

Het Bonhoeffer college (vmbo, havo, vwo) te Enschede telt vijf locaties. Op de locatie Geessink weg begint vandaag een spannend experiment. Leerlingen maken op school, onder begeleiding, hun huiswerk. Hun schooldag duurt nauwelijks langer en toch zijn ze thuis 'klaar'. Tachtig brugklassers kregen vorige week van Homminga al 'les in huiswerk maken op school'.

Het idee dat leerlingen thuis geen huiswerk meer hoeven maken, is slechts één van de uitwerkingen van het project 'Maatwerk' van het Bonhoeffer college. De school wil leerlingen zelfstandig(er) maken. ,,Ons onderwijs is nu nog als een productiebedrijf georganiseerd, alles draait om het rooster en de docenten'', licht Homminga toe. ,,Wij willen van de school een service-organisatie maken, de leerling wordt onze maat. In de oude situatie namen de docenten de leerlingen te veel op sleeptouw, terwijl diezelfde leerlingen op de basisschool al zelfstandig hadden leren werken.''

Aan het project ging minstens vijf jaar voorbereiding vooraf. ,,Door onderwijsassistenten in te schakelen, kregen de docenten tijd om nieuw materiaal te ontwikkelen en de opzet van hun lessen te wijzigen'', licht Homminga toe. ,,De docenten worden hierbij door medewerkers van de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) ondersteund en begeleid. Voor de docenten betekent dit een enorme omslag: ze krijgen meer de rol van begeleider en staan minder voor de klas.''

Tijdens de lessen, zo is de bedoeling, krijgen de leerlingen al tijd om zelfstandig aan een opdracht te werken. In plaats van de gebruikelijke vijftig minuten, duurt een lesuur zestig minuten. Na een les van één uur (of een dubbele les van twee uur) volgt dan steeds één uur voor wat Homminga het junior-studiehuis noemt. ,,Daarin kunnen de leerlingen zelf beslissen waaraan ze willen werken. En waar: in een ruimte met computers, in een stil lokaal, of in de werkplaats waar proeven met natuur, techniek of gezondheid kunnen worden gedaan.''

Onderwijsassistenten zullen de leerlingen tijdens deze studiehuis uren begeleiden. Ook het rooster verandert fors, legt Homminga uit. In de oude situatie kregen de leerlingen alle zestien vakken elke week, nu wordt dat verdeeld over de vier kwartalen. Enkele vakken (natuur- en scheikunde en techniek; biologie en verzorging) zijn samengevoegd tot één vak. ,,In kwartaal één en drie krijgen ze acht vakken, in kwartaal twee en vier ook. Per dag krijgt een kind nooit meer dan drie of vier vakken. Zo leren de leerlingen het best, als het onderwijs niet versnipperd is.''

Tijdens de open dag, in het voorjaar, heeft Homminga de ouders uitgebreid over alle vernieuwingen verteld. ,,We hebben er niet minder aanmeldingen door gekregen'', zegt hij droog. ,,We gaan met vijf brugklassen -132 leerlingen- van start. De ouders hebben er kennelijk vertrouwen in.''

Er zijn al enkele scholen -onder meer in Hardenberg en Rotterdam- die positieve resultaten met huiswerkvrij onderwijs melden. Het Bonhoeffer college gebruikte naast deze binnenlandse ook buitenlandse ervaringen bij de opzet van haar project, dat door de Universiteit van Twente wetenschappelijk wordt gevolgd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden