Ondertussen...

We gaan, zo leren de boekverkoopcijfers, graag gewapend met een thriller van de schrijver John Grisham met vakantie. Deze voormalige jurist laat ons immers smullen van geslepen scenario's, kwaadaardige maar geniale karakters, idealisme, zwakheden en machtsmisbruik. Fictie, halen we opgelucht adem. 'The entertainment value of a good thrill', heet dat genot.

Dankzij Clinton's achilleshiel, zijn opponenten, de hypocriete moraal in de Verenigde Staten en het feit dat we toegroeien naar wat een van de vele voor de gelegenheid uit de kast getoverde professoren (Beunders) noemt 'mediacratie', zitten we nu zelf in een boek van Grisham. Het Amerikaanse volk heeft er de rol van jury in gekregen. En geen 'Runaway Jury'.

In de bestseller met die titel beschrijft Grisham hoe experts dik worden betaald om de juryleden en de getuigen deskundig te observeren: 'Ze keken naarstig uit naar armen die voor de borst gevouwen werden, of vingers die zenuwachtig aan tanden pulkten, hoofden die schichtig heen en weer schoten en honderden andere gebaren die zogenaamd iemand blootleggen en de meest geheime vooroordelen verraden.'

Psychologen, aanzienlijk gerenommeerder dan de blindelings op de voorpagina van deze krant opgevoerde Aldert Vrij, hebben beschreven hoe je aan nonverbale taal bijvoorbeeld kunt zien of iemand liegt of niet. Ekman en Friesen, de bekendste van nu, geven drie aanwijzingen: 1) Hij richt zich minder direct tot de ander als hij liegt dan wanneer hij de waarheid spreekt; 2) Hij geeft minder positieve hoofdknikjes en glimlacht in het begin meer; 3) Hij praat steeds langzamer en minder en maakt ook meer fouten.

Wij kunnen nu allemaal onze conclusies trekken. Clinton toonde zich een professional. Hij ging ervan uit, dat zei hij ook, dat de videotape zou lekken, en dat de reden voor opname (een jurylid was ziek) een nepper was. Hij trad op. Hij nam het initiatief door een verklaring voor te lezen, zodat hij erop terug kon vallen. Hij trok het initiatief ook steeds weer naar zich toe met wat in vaktaal 'metacommunicatie' heet: 'Let me tell you this.' Emoties bedwingen door feitelijk te worden: Mag ik die foto zien? Op welke pagina staat dat? Maar hij verraadde zich ook met klassiekers in autonome reflexen: zijn ogen knipperden toen hij de seksuele details ontkende. En bij de hypothetische vraag over het inbrengen van objecten in genitaliën (Sky Television stoorde hier het geluid, met als verklaring: 'Strong language has been muted') kromp hij even in elkaar. De Amerikanen hebben er een beter woord voor: 'He flinched.'

De echte Grisham-lezer kent de schrijftechniek: ieder hoofdstuk begint met de gelijktijdige introductie van een nieuw persoon of nieuwe gebeurtenis. In films moest je zoiets vroeger inleiden met: Meanwhile... Maar we zijn getraind, dus kan de overgang nu pardoes. Dus terwijl Clinton honderden miljoenen kijkers aan de buis gekluisterd hield, en duizenden professionals liet speculeren en kletsen, hield de live-action Clinton na een staande ovatie van onder anderen Nelson Mandela een toespraak voor de Verenigde Naties.

Meanwhile..., maar dat was voor de media minder relevant, zette Sint Maarten zich schrap voor een teleurstellende orkaan en steeg een overbodig Rode Kruis-vliegtuig op van Schiphol... werden miljoenen roebels bijgedrukt, om de in rijen voor banken wachtende Russen tijdelijk te fopspenen... waren nog steeds dertig miljoen mensen in Bangladesh dakloos en steeg het aantal doden door de binnensluipende ziektes... kelderden de koersen op alle geldpodia... zijn in China honderdduizenden dakloos door overstromingen... zitten in Afrika vluchtelingenkampen bomvol bange, zieke en hongerige mensen... gloeit in Kongo een gevaarlijke haard tot kookhoogte... zindert het in Kosovo.

Meanwhile... werden neushoorns en olifanten geslacht om de mannelijke potentie te verhogen... gingen tallozen dood aan de gevolgen van kanker, aids, armoe en verwaarlozing...

Meanwhile... deden merendeels smakeloze grappen over Clinton en Lewinsky de ronde. Uitzondering in kwaliteit vormde de eenvoudige cartoon van een sigaar, met als ondertitel: Ceci n'est pas un cigare.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden