Ondertussen in het buitenland

Ze zitten op de televisie, maar je hoort er bijna nooit iemand over praten. Dat is ook logisch, want de keus tussen programma's in begrijpelijker talen is al groot genoeg. Toch maken die rare stations nieuwsgierig: wat zien we eigenlijk op de kabel? Aflevering 6: Het Amerikaanse nieuwsstation CNN.

Urenlange rechstreekse verslagen, vier of vijf dagen lang. Tot een jaar of twintig geleden konden de belangrijke Amerikaanse televisiemaatschappijen ABC, CBS en NBC geen genoeg krijgen van het verschijnsel politieke conventie. Eens in de vier jaar was het vaste prik, in de loop van augustus de partij die op dat moment haar prominentste vertegenwoordiger in het Witte Huis had zitten, een maand eerder de 'oppositie'. Republikeinen en Democraten wisselden dus regelmatig stuivertje.

Dat is voorbij. Niet alleen is het televisielandschap in Amerika veranderd met de komst van kabeltelevisie, ook het kijkgedrag van de Amerikaan is radicaal gewijzigd. Ook die is een zapper geworden. Voor het verslaan van een politieke conventie hebben de maatschappijen anno 1996 niet meer dan een uur per avond over. In dat uur worden de aardigste momenten van de dag ingedikt en ingeblikt weergegeven, voorzien van op maat gesneden commentaren en vraaggesprekjes.

De Republikeinse partij heeft daar dit jaar op ingehaakt. Het draaiboek voor de conventie in San Diego stond in het teken van snelheid en beeld. Korte videofilmpjes van 'gewone' Amerikaanse kiezers, toespraakjes die niet langer dan tien minuten mochten duren, want verder reikt het uithoudingsvermogen van de kijker niet meer. Daar konden de networks uit putten, maar de Republikeinen zonden hun 'werkjes' ook ongesneden uit in blokken reclamezendtijd, die gekocht was bij de kabelmaatschappij Family Channel.

CNN is de enige grote maatschappij geweest, die tijdens alle vier avondsessies in het San Diego Convention Center rechtstreeks aanwezig was en ook tal van andere programma's zoals 'Larry King Live', 'Inside Politics' en 'Crossfire' uitzond vanuit het conventiecentrum. Uiteraard stonden de laatste ontwikkelingen op het partijcongres (of het ontbreken van die ontwikkelingen) in die randprogramma's centraal. Zich realiserend dat de agenda de invulling van haar zendtijd al genoeg zou dicteren heeft de CNN-leiding duidelijk gemaakt dat zij, als nieuwszender, zelf zou bepalen hoe de bijeenkomst zou worden verslagen.

En dat betekende veel verslaggevers met een als een futuristische, Star Trek-achtige koptelefoon ogende 'kopcamera' met antennetje op de vloer om meteen commentaren te vragen op net aangestipte thema's. Toen Mary Fisher, een prominente seropositieve Republikeinse, een vurig pleidooi had gehouden voor meer betrokkenheid van haar partij bij het lot van aids-patiënten, werd meteen aan dominee Jerry Falwell, een uiterst conservatieve televisiedominee, die aids lange tijd als een straf van God heeft afgeschilderd, gevraagd hoe hij die compassie vorm zou willen geven.

De centrale presentatie was in handen van anchorman Bernie Shaw en politiek redacteur Judy Woodruff, die de opmerkingen lieten 'duiden' door commentatoren William Schneider en Ken Bode. Het leverde over het algemeen steriele televisie op, want of ze nu achter de tafel zitten of in de zaal, talking heads blijven sprekende koppen. Het werd pas aardig door iets onverwachts. Toen Jeanne Meserve de oudste senator in Washington, de 93-jarige Strom Thurmond, interviewde besloot die met krakende stem: “Ik zit dan ook al twintig jaar in de Senaat.” Eh, senator, sprak Meserve tegen, u zit er al veertig jaar. Ja, ja, piepte Strom Thurmond met een lach, ik ben de tel al kwijt geraakt.

Opmerkelijk was een deel van de reclameboodschappen. Naast de gewone commerciële mededelingen zaten er bij CNN nogal wat politieke boodschappen in de programmaring verweven. De Democratische partij beschuldigde Bob Dole van een desastreus economisch beleid, een zich zeer conservatief Republikeins noemende rancher uit Nevada fulmineerde tegen het rechtse milieubeleid van zijn partijgenoten in het Congres. En de homobeweging pleitte voor het homohuwelijk en liet foto's zien van drie Republikeinse echtparen, onder wie de Doles, wier huwelijk nog niet zo erg lang geleden zeer omstreden was.

Die commercials zorgden ervoor dat de camera soms bij een toespraak of tijdens een video-presentatie wegdraaide. Maar zo 'hardvochtig' als CBS maandagavond was is bij CNN niet voorgekomen. CBS zette een reclameboodschap in tijdens het video-eerbetoon aan Ronald Reagan. En dat zal bij een groot deel van het kijkerspubliek niet best zijn gevallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden