'Onderschat de sterke kanten van Italië niet'

Een land vol rijke families en belangrijke producten als keukens, banden en luxueuze modeartikelen

"Italië staat absoluut niet op instorten. We hebben zeker onze zwakheden, maar we hebben ook sterke kanten, die te vaak worden onderschat", zegt Giuseppe Di Taranto, hoogleraar economie aan de particuliere universiteit Luiss Guido Carli in Rome.

Wat is volgens u een heel sterke kant van de Italiaanse economie?
"De particuliere rijkdom van de Italiaanse families. Die is van wezenlijk belang. Wat families bij elkaar sparen, bezitten en oppotten is wel acht keer zo veel als wat er hier in een jaar wordt verdiend. Tachtig procent van de Italianen heeft een eigen huis. Dat is absoluut een stabiliserende kracht. En dan onze banken: die zijn solide. Ze hebben zich lang niet zoveel ingelaten met de zogenaamde 'giftige leningen' als bijvoorbeeld banken als Dexia en de Deutsche Bank. Onze banken hebben voldoende liquide middelen en verkeren in goede staat. Dat kan niemand ontkennen."

Italië heeft daarnaast wel een duizelingwekkende staatsschuld van bijna 120 procent van het bruto binnenlands product.
"Dat is inderdaad een zwakte. Desondanks is er vertouwen in de Italiaanse economie is. Dat bleek dinsdag heel duidelijk: de beurs ging weer omhoog, en de vraag naar onze staatsleningen was groter dan het aanbod. Als onze situatie werkelijk zo dramatisch zou zijn, zou de crisis zich elke dag hebben verdiept, en dat is niet wat er gebeurt.

Het echte probleem zijn de kredietbeoordelaars. Hun beoordelingen weerspiegelen vaak niet de werkelijkheid. Eerst uitte Moody's twijfel over onze banken, over enkele grote bedrijven en lokale overheden. Een paar dagen later werd Standard & Poors negatiever over Italië. En boem, ineens krijgen we een storm over ons heen en zitten we midden in een crisis. Maar deze crisis is niet gerechtvaardigd; het is een speculatieve crisis. Italië is niet echt zwak."

Niet echt zwak, maar ook niet echt sterk. Dit land groeit nauwelijks: in de afgelopen tien jaar bedroeg de economische groei jaarlijks gemiddeld slecht 0,2 procent. Wat remt Italië zo af?
"Onze economie drijft op honderdduizenden kleine en middelgrote bedrijven. We moeten het vooral hebben van het fabriceren van kleding, keukens, luxueuze modeartikelen, badkamertegels, banden etc. Vanwege de globalisering zouden veel kleine bedrijven middelgroot moeten worden om op de wereldmarkt te kunnen concurreren. Maar vele kunnen niet groeien omdat de loonkosten en belastingen hier zo hoog zijn. Kleine bedrijven in Italië betalen wel 60 procent belasting. Bovendien hebben ze te maken met een overdaad aan taaie bureaucratie en slechte openbare dienstverlening. Bij de bezuinigingsmaatregelen van minister Tremonti zitten overigens wel maatregelen die daar iets aan moeten doen."

Dat is geen hoopgevend plaatje. Genoeg reden voor pessimisme dus?
"Nee, want er zijn wel degelijk ook lichtpuntjes. Zo hebben de Verenigde Naties - toch niet de minste - onderzoek gedaan naar de wereldhandel in de 5517 belangrijkste goederen. Daarvan komen er 1593 uit Italië. Onze productiviteit is weliswaar laag, maar we zijn wel sterk in handel. Kijkt u ook eens naar de werkloosheid: die bedraagt 8,7 procent. Het EU-gemiddelde is 9 procent en in de VS gaat het om 10 procent. En ons begrotingstekort zal dit jaar zo'n 4 procent bedragen, dat is onder het Europese gemiddelde van 6 procent. U ziet: Italië doet het helemaal niet slechter dan de anderen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden