Ondernemers roepen politici op het matje

Oude IJsselstreek zakt met 130 miljoen schuld weg in politiek moeras

Ondernemers en burgergroepen in de Gelderse gemeente Oude IJsselstreek roepen hun raadsleden ter verantwoording. Er heerst een politieke chaos aan de boorden van de Oude IJssel, in de gemeente met kernen als Ulft en Terborg. De burgerij kan het niet langer aanzien. Op 4 november willen zij tekst en uitleg. Ze wachten inmiddels zes maanden op een nieuw college van b. en w. Bovendien is de gemeente aan de bedelstaf geraakt.

Verwacht in de Oude IJsselstreek, tussen Doetinchem en Duitsland, geen ruzie als in Bloemendaal in Noord-Holland. Daar chaperonneert de Haarlemse burgemeester de goedgebekte raadsleden. In de fabrieks- en landbouwgemeente Oude IJsselstreek (40.000 inwoners) gisten de emoties in stilte. Die emoties leven vooral over de ombouw van de Dru-fabriek in Ulft tot cultuurtempel. Politici verloren mede daardoor alle grip op het geld: de gemeenteschuld bedraagt inmidels 130 miljoen euro.

Begrafenisondernemer Herman Tomesen uit Terborg is zo'n kalme streekbewoner. Als voorzitter van ondernemersclub Terborg Centraal is hij mede-initiatiefnemer van de politieke bijeenkomst. Het doel is, legt hij uit, om alle zorgen over de politiek te delen vanuit de dorpen en belangengroepen met de verantwoordelijken zelf. Meer wil hij niet kwijt. Geen deining vooraf is onderling afgesproken. "Na de bijeenkomst zeggen we misschien meer."

Het verhaal van Oude IJsselstreek zit vol gevoeligheden. De ellende begon al na de fusie tussen Wisch (Terborg) en Gendringen (Ulft) in 2005, beschrijft oud-staatssecretaris Annelies Verstand (D66) in een van de rapporten die dit jaar verschenen over de gemeente. Partijpolitieke afrekeningen, een gebrek aan kennis van de gemeentepolitiek en een burgemeester die geen sterk leiderschap toonde, leidden Oude IJsselstreek naar een politiek en financieel moeras.

De gemeenteraad beloofde deze lente met een schone lei te starten, op Verstands advies. Gewoon de coalitievorming uit 2014 overdoen, maar ditmaal goed. In 2014 werd een CDA-kandidaat-wethouder afgebrand. Een SP-wethouder vertrok al na twee dagen totaal overstuur. Nadat het rapport-Verstand dit voorjaar uitkwam, nam burgemeester Hans Alberse (PvdA) afscheid. Politieke zwaargewichten uit Oost-Nederland proberen sindsdien de gemeente te reanimeren. Tevergeefs.

"Pijnlijk, die uitnodiging van ondernemers en burgergroepen", zegt VVD-fractievoorzitter Jos Sluiter over de bijeenkomst 4 november. De VVD verliet vorige week de coalitieonderhandelingen. Er bleef discussie over de 'schone lei': met of zonder zittende wethouders. Toen de VVD'er zijn stap aan de achterban uitlegde, kwam het ondernemersidee hem ter ore. "Ik denk op 4 november te horen: politiek, doe 'es wat met de aanbevelingen en conclusies in het rapport-Verstand."

Vaste toeschouwer van de gemeenteraad is de gepensioneerde wiskundeleraar Paul Jansen uit Terborg. Hij heeft weinig hoop. Jansen schrijft namens de lokale stichting De Transparantie rondzendmails over alle politieke perikelen om burgers en politici wakker te schudden. Het is niks persoonlijks, verzekert Jansen. "Ik mis het gezond verstand. Hier stemt men op familie of bekenden, niet op de inhoud. Het Rijk gooit zaken over de heg naar gemeenten. Het grote probleem is: veel raadsleden kúnnen het niet."

Pech voor Jansen: tussentijdse raadsverkiezingen kent Nederland niet. Een fusie met Doetinchem is overwogen en afgeketst. Oude IJsselstreek moet de problemen zelf oplossen. Sluiter: "De gemeente moet het doen met de 25 raadsleden die in 2014 zijn gekozen. Dat moet 4 november duidelijk zijn." Somber gestemd over de potentie van de raad is Sluiter niet. "Gelukkig zijn wij geen Bloemendaal." En die schuld dan? "Het gemeentebestuur zal de komende jaren niet prettig worden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden