Ondernemende geest in de wielersport

Interview | De directeur van de KNWU, Vincent Luyendijk, blikt terug op zijn eerste half jaar als sportbestuurder. 'Ik maak het mezelf graag lastig.'

Vincent Luyendijk had graag andere dossiers dan doping en seksuele intimidatie op zijn bureau aangetroffen toen hij een half jaar geleden zijn designbureau verliet om algemeen directeur te worden van de KNWU. "Het liefst zou ik willen dat ik mijn tijd anders kon verdelen. Het ligt in mijn aard om naar voren te kijken. Helaas lukt dat in de wielersport niet altijd."


Luyendijks agenda zit steevast vol. Zijn wittebroodsweken gaan op aan vergaderingen, overleggen en besprekingen over de nabije en verre perspectieven van de wielerbond. De 41-jarige Rotterdammer draagt sinds september 2016 de dagelijkse leiding van de nationale wielerbond. Het was even wennen, zegt hij zonder reserves. Was hij als ondernemer 17 jaar lang gewoon dat de toekomst de rapporten en beleidsmaatregelen vulden, zijn nieuwe rol bij de KNWU dwingt hem naar het verleden te kijken. "Ik houd graag de regie. Maar voor bepaalde zaken moeten wij ook niet weglopen."


De inkt onder Luyendijks contract was nog maar nauwelijks droog toen de wielerwereld geconfronteerd werd met de verhalen van oud-rensters Petra de Bruin en Marijn de Vries over seksuele intimidatie. Geschrokken is hij met name over de feiten, het misbruik van de afhankelijkheid en de machtsongelijkheid. "Het zou naïef zijn te denken dat dit bij ons in het wielrennen niet voorkomt. Het speelt overal."


De KNWU is inmiddels een onderzoek naar misstanden gestart, uitgevoerd door een onafhankelijk bureau, verzekert Luyendijk, om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden. "Het is een van de belangrijkste zaken waarmee wij nu bezig zijn. Wij willen hierin proactief zijn, net als bij onze dopingaanpak. Het is vooral belangrijk dat wij het bespreekbaar maken. Wij zijn als KNWU met coaches en renners in gesprek. Ik streef naar een klimaat dat sporters bij mij of wie dan ook kunnen aankloppen. Het taboe en het zwijgen moeten worden doorbroken. Geen dichte deuren meer. Veiligheid boven alles."


Parallel aan het onderzoek van de KNWU loopt een ander onderzoek naar misbruik maar dan sportbreed, onder leiding van oud-minister Klaas de Vries. Luyendijk denkt niet dat die twee in elkaars vaarwater gaan zitten. "Door zelf die stap te zetten schep je niet een houding van 'oh, dat wordt door anderen wel opgelost'. Wij willen vaart maken met dit onderwerp."


Lastige uitdagingen gaat Luyendijk niet uit de weg, zegt hij meermaals. Toen hij zich vorig jaar na de eerste kennismakingsgesprekken met de bond "meteen aangetrokken voelde tot de plannen en uitdagingen die er zijn", wist hij tegelijkertijd dat een ander prangend dossier op zijn bureau zal blijven liggen: doping. Voor zijn gevoel is de wielersport door het "diepste dal heen" maar is het niet opportuun nu dan ook maar achterover te leunen. "Dat is het grootste risico. Ik bespeur die signalen her en der ook wel maar daar moeten wij niet in meegaan. Ik zal de laatste zijn om te roepen dat doping iets uit het verleden is."

Extra controles

De KNWU heeft bij de Dopingautoriteit extra controles ingekocht, wijst Luyendijk op de urgentie waakzaam te zijn. "Wij maken daar geld voor vrij. Het zou bijvoorbeeld onverstandig zijn om met de voorlichting over doping te stoppen. Hetzelfde als met misbruik en intimidatie geldt ook voor doping: als je je kind overlaat aan de KNWU dan moet je de garantie hebben dat ze daar veilig zijn. Hoe gek het misschien ook klinkt, maar dat boek over Thomas Dekker houdt wel iedereen bij de les. Zeker, de KNWU heeft steken laten vallen. Ik vind alleen dat wij niet reactief moeten zijn, wij moeten aan de voorkant aan de slag."


Luyendijk noemt in dit verband de affaire bij Team Sky momenteel ongelukkig: "Er zijn laptops weg, pakketjes met medicijnen die zoek zijn. Inhoudelijk weet ik er te weinig vanaf maar als wielerliefhebber en pleitbezorger van een schone sport denk je wel: 'dit kunnen wij niet gebruiken'. De laatste jaren had de sportieve kant juist dat verleden naar het tweede plan verwezen."


Dichter bij huis prijst Luyendijk zich gelukkig met de prestaties en openlijke kritiek van sommige Nederlandse coureurs. "Tom Dumoulin durft Bradley Wiggins openlijk aan te spreken over diens attesten. Ik geloof in openheid zonder dat daar repercussies aan verbonden zijn."


Bij het bedrijfsleven is van die weerslag steeds minder te merken, is Luyendijks positieve constatering bij zijn zoektocht naar een nieuwe hoofdsponsor sinds Rabobank na bijna twintig jaar gestopt is als geldschieter. Gokbedrijf Unibet, waarmee de bond een principeovereenkomst heeft, is door de trage behandeling van de kansspelwetgeving in het parlement een onzekere factor geworden. "Wij willen aan de ene kant investeringen doen om nieuw zaken op te starten. Aan de andere kant weet je dat je voor je financiën afhankelijk bent van externe bronnen. Ik zie echter genoeg mogelijkheden. Zeker nu de economie aantrekt. Ik loop van nature aan de zonnige kant van de weg."


Luyendijk startte 17 jaar geleden na zijn studie een digitaal designbureau met uiteindelijk 40 man personeel. "De leukste tijd van mijn leven", zegt hij daarover "maar als je alles wel hebt gezegd tegen je klanten moet je plaatsmaken". Het roer ging rigoureus om, vooral "omdat ik het mijzelf graag moeilijk maak". Hij kende de KNWU zijdelings van het wielerblad Soigneur dat hij vijf jaar geleden samen met andere liefhebbers uit idealisme was begonnen. "Het was nooit mijn bedoeling om bij een sportbond aan de slag te gaan, maar toen ik werd getipt over deze vacature en de plannen en uitdagingen zag die er liggen, voelde ik mij meteen aangetrokken."


"Wij zijn momenteel bezig met de sportagenda voor de komende jaren. Ik wil de digitalisering uitbouwen. Onze website is niet meer van deze tijd, maar trekt wel honderdduizenden bezoekers. Je kunt je schouders ophalen maar anderzijds ook zeggen dat wij hiermee als KNWU waarde in handen hebben. Dat geldt ook voor de Dikke Bandenrace. Dat is voor veel kinderen de eerste kennismaking met competitief fietsen. Ook onze kennis en ervaring in opleiding en coaches kunnen wij naar het bedrijfsleven brengen. Dat is wat ik heb moeten duidelijk maken hier: de sport heeft een ondernemende geest nodig."


omroep bezuinigt: Milaan-Sanremo niet live op tv


Zoek zaterdag niet naar de live-uitzending van de wielerkoers Milaan-Sanremo op de publieke omroep. Studio Sport heeft niet langer meer de uitzendrechten van La Primavera, de eerste klassieker van dit seizoen. Die zijn dit jaar gekocht door Eurosport, het commerciele station dat zich meer en meer wil profileren als wielerzender.


Ook het Vlaamse Sporza, in Nederland een geliefkoosd alternatief, kon niet opbieden tegen Eurosport. Oorzaak voor de afwezigheid van Milaan-Sanremo op zowel de Belgische als de Nederlandse publieke zenders zijn bezuinigingen. Eurosport kocht de rechten op tot 2020.


Dat geldt overigens voor het hele pakket aan wedstrijden waarvan organisator RCS de rechten bezit, waaronder de Giro d'Italia. Dat Studio Sport straks in mei geen beelden kan tonen van de Nederlandse kanshebbers Tom Dumoulin, Steven Kruijswijk, Bauke Mollema en Wilco Kelderman zal niet bij elke kijker op begrip kunnen rekenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden