Ondermaatse zorg in verpleeghuizen wordt aangepakt

Beeld ANP

Vandaag wordt een plan gepresenteerd om de verpleegzorg te verbeteren.

Een breedgedragen pakket aan nieuwe regels moet de zorg in verpleeg­huizen verbeteren. Zo krijgt een groep patiënten op drukke momenten definitief minimaal twee medewerkers en moet er bij incidenten binnen een half uur een verpleegkundige aanwezig zijn. Ook krijgen ouderen meer ruimte om hun eigen leven te leiden. Oftewel: ze hoeven bijvoorbeeld niet per se om acht uur ’s morgens op te staan omdat ‘we dat nu eenmaal zo doen hier’.

Het Zorginstituut Nederland neemt de plannen vandaag in ontvangst van de ‘stuurgroep Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg’. Daarin zitten werkgeversorganisaties, beroepsverenigingen, verzekeraars en cliënt- en patiëntverenigingen. Als het Zorginstituut akkoord gaat, zijn de maatregelen niet vrijblijvend, maar gelden ze voor alle verpleeghuizen in Nederland.

Manifest

Een deel van de maatregelen werd twee jaar geleden al ingevoerd als tijdelijke oplossing om de zorg te verbeteren. Zo wordt de norm van minimaal twee zorgverleners op een groep (op drukke momenten) in veel verpleeghuizen inmiddels gehanteerd.

Het rapport is de voorlopige uitkomst van de maatschappelijke roep om betere verpleeghuiszorg die twee jaar geleden is ingezet. Al ziet de stuurgroep het zelf juist als nieuw startpunt, omdat alles wat eerder is bedacht, nu kan worden uitgevoerd. 

Twee jaar geleden zetten columnist Hugo Borst en onderzoekster Carin Gaemers de discussie over de zorg in verpleeghuizen op scherp met een manifest. Mede onder de publieke druk die toen ontstond, kwam het kabinet met nieuwe kwaliteitsregels. De uitvoering daarvan kostte 2 miljard euro, iets waar het toenmalige kabinet van schrok. Dat bedrag komt alleen volledig vrij als de verpleeghuizen voldoende personeel vinden, en dat is een uitdaging.

Met de plannen van de Stuurgroep hoopt Sonja Kersten van de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden (V&VN) dit personeel te vinden. Het verpleeg­huis wordt volgens haar de komende jaren zowel voor bewoners als personeel aantrekkelijker.

Het gaat om kleine, praktische maatregelen die tijdens tests in veertig verpleeghuizen goed uitpakten, zoals de regel van twee zorgverleners op drukke momenten. Die zijn cruciaal, zegt Kersten. Al maakt het volgens haar wel uit welke type zorgverlener er wordt ingezet.

Ander personeel

Op drukke momenten, als de onrust onder bewoners toenam, riep een verpleeghuis voorheen meer personeel op met steeds hogere deskundigheidsniveaus. Kersten: “Maar de onrust bleef vaak. De oplossing bleek niet te liggen in meer personeel, maar in ander personeel. Door bewoners meer te betrekken bij de maaltijdbereiding en de eettafel beter aan te kleden, voelden mensen zich meer op hun gemak en werd het rustiger. Voor deze ‘maaltijdtaak’ trok het verpleeghuis een welzijnswerker in plaats van een zorgmedewerker aan. Bijkomend effect: ouderen aten beter.”

Zo’n ingreep kost niets. Dat geldt ook voor een tweede manier om de zorg te verbeteren: het samenbrengen van verschillende teams. In verpleeghuizen werkt zowel zorg- als welzijnspersoneel. De eerste groep zorgt voor de medicatie, helpt bewoners uit bed en bij het wassen en aankleden. De tweede groep verzorgt de activiteiten, zoals spelletjes. “Bij één van de verpleeghuizen zagen we dat er tussen de groepen nauwelijks contact was over wat bewoners prettig vinden en wat niet. Terwijl het voor bewoners niets uitmaakt of je van zorg of welzijn bent. Als je de teams samenbrengt­­, levert dat meer op.”

De teams moeten wel flexibeler werken als bewoners meer ruimte krijgen voor eigen wensen. “We hebben flexibelere roosters getest. Zo hadden we een bewonersgroep die later naar bed ging dan we gewend zijn. Daar paste het rooster niet bij. Dus liep de dagdienst langer door en begon de avonddienst later. Dan hoeft niet iedereen om acht uur naar bed en heeft het personeel niet het gevoel dat ze hun werk afraffelen.”.

Lees ook:

Laat die vaste dagindeling in het verpleeghuis toch eens los

Verpleeghuizen zouden veel meer moeten uitgaan van het dagritme van ouderen, aldus Anne-Mieke den Ouden, senior adviseur bij kenniscentrum Vilans.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden