Opinie

Ondermaats examen economie tast het vak aan

Leerlingen maken een examen.Beeld anp

Op middelbare scholen is het hoog tijd voor betere docenten en een beter examen, vindt Arnold Heertje.

Voor leerlingen van het voortgezet onderwijs is het eindexamen een finale proeve van bekwaamheid in een reeks vakken. Voor ouders is het een zenuwslopende periode. Voor managers van scholengemeenschappen is het een productieproces, waarvan bovenal de financiële opbrengsten tellen. Voor docenten is het eindexamen een toets op de effectiviteit van hun inspanning en de kwaliteit van hun onderwijs.

Bij havo en vwo is economie een van de eindexamenvakken. Al jaren daalt helaas de kwaliteit en het niveau van de eindexamens economie. Kon het vak zich, volgens de eindexamens, vroeger meten met de exacte vakken en de klassieke en moderne talen, daarvan is geen sprake meer. Het prestige van het vak als intellectuele en maatschappelijk relevante exercitie is daardoor in het voortgezet onderwijs aan erosie onderhevig.

De kwaliteit van de eindexamens economie staat niet los van het economieonderwijs op de scholen. Het niveau daarvan wordt nadelig beïnvloed door het toenemend aantal onbevoegde leerkrachten, het ontbreken van vakinhoudelijke, universitaire lerarenopleidingen en het denkbeeld dat economie een allemansvak is, dat geen wetenschappelijke discipline vergt. Toch wordt zo niet geheel verklaard waarom onderhuids kritiek op de eindexamens wordt geuit. De eindexamens kunnen immers een norm stellen, zodat het economieonderwijs een positieve impuls krijgt en hoogwaardig onderricht op goede scholen wordt beloond.

Meerdere interpretaties mogelijk
Op 17 mei is het eindexamen economie vwo 2013 afgenomen. De discussie tussen docenten via sociale media en op bijeenkomsten van de vereniging van docenten economie, de Vecon, leert, dat dit jaar veel kritiek is op de opgaven en de norm-antwoorden van het examen.

Op de website van de Vecon is vermeld dat 85 procent van de vwo-docenten economie het eindexamen onvoldoende vindt. Er wordt geklaagd over oeverloze, inleidende teksten, die bol staan van vage formuleringen, waardoor van leerlingen veeleer het verklaren van teksten dan het tonen van economisch inzicht wordt verlangd.

Ernstiger is dat meer dan de helft van de vragen door de wollige vraagstelling en hantering van begrippen, uiteenlopende interpretaties toelaat. Bij een van de opgaven wordt een flard van een keynesiaans model gepresenteerd, waardoor vragen over het integrale effect van stimuleringsbeleid door de overheid niet kunnen worden beantwoord. Het normantwoord is onjuist door onvolledigheid. Ook andere antwoorden zijn onjuist of niet uniek.

Gemaakt door leken
De bezwaren zijn dat het College voor de Examens (CvE) het vak economie presenteert als borrelpraat, zonder consistentie en precisie. Een belangrijk oogmerk van economie op vwo-niveau, het leren redeneren op basis van expliciet geformuleerde veronderstellingen en samenhangen, wordt zo gefrustreerd.

Het examen lijkt gemaakt door leken die hebben verzuimd hun werk voor te leggen aan externe deskundigen. De leerlingen zijn de dupe, omdat zij lager scoren dan bij een goed examen. Het CvE kan overwegen alle leerlingen één of twee punten extra te geven. Leerlingen die door het slechte examen economie worden afgewezen, doen een beroep op de rechter. Ouders beginnen wellicht een wob-procedure om te achterhalen wie inhoudelijk verantwoordelijk zijn voor het schriftelijk werk.

De bewindslieden Bussemaker en Dekker moeten zorgen voor een beter examen ook omdat in 2014 een nieuw lesprogramma begint dat nieuwe onderwerpen uit de economische theorie aanboort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden