Onderhandelaars kunnen bij formatie niet om gaskraan heen

Regeerakkoord | In de verkiezingscampagne werd al door veel partijen beloofd dat de gaswinning omlaag moest. En nu?

De gaswinning in Groningen moet onmiddellijk worden verlaagd van 24 naar maximaal 18 miljard kuub per jaar. Dat zegt Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren van GroenLinks, in reactie op een kritisch rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de gasproblematiek.


De uitspraak van Van Tongeren is relevant nu haar partij een kabinet probeert te formeren met VVD, CDA en D66. De gesprekken tussen de onderhandelaars gaan vandaag verder.


GroenLinks wil de gaswinning liefst beperken tot 12 miljard kuub per jaar, maar Van Tongeren erkent dat dit niet morgen geregeld is. "Dan kunnen mensen niet meer koken en verwarmen." Ze vindt 18 miljard een verstandige tussenstap.


In de verkiezingscampagne werd duidelijk dat bijna alle partijen de gaskraan verder dicht willen draaien. Het wordt ongetwijfeld een onderwerp tijdens de formatie. GroenLinks staat op dit gebied tegenover VVD en CDA, die weinig aanstalten maken de winning terug te willen schroeven. VVD-minister Henk Kamp (economische zaken) vertelt herhaaldelijk dat de gaskraan onder zijn bewind al voor de helft is dichtgedraaid.


De Onderzoeksraad velt in het gisteren verschenen rapport - opnieuw - een hard oordeel over de wijze waarop de overheid met de problemen van de Groningers omgaat. Gedupeerden 'worden nu door een veelheid aan regelingen geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch proces'.


De schadeafhandeling door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is volgens de OVV 'een bron van onvrede onder de bevolking' gebleken. Er zijn vele instanties bij betrokken: het Centrum Veilig Wonen, de Nationaal Coördinator Groningen, de Arbiter Bodembeweging, de Commissie Bijzondere Situaties en de Onafhankelijke Raadsman.


Van Tongeren rept over een 'onoverzichtelijke bende'. De Onderzoeksraad voor Veiligheid schrijft dat de schadeafhandeling 'traag en moeizaam' gaat. Procedures zijn belangrijker dan 'de behoeften en de gevoelens van de gedupeerden'.


Het is stevige kritiek van de OVV, ruim twee jaar na haar eerste, vernietigende rapport over de gaswinning. De conclusie, begin 2015, luidde dat de overheid de veiligheid van de Groningers jarenlang heeft genegeerd. Er was slechts aandacht voor de gasopbrengst.


De Onderzoeksraad stelt dit keer vast dat veel aanbevelingen van destijds zijn opgevolgd. Maar het wantrouwen onder de Groningers is er niet minder op geworden.


De OVV wil dat er één organisatie komt voor de afhandeling van alle problemen. "Er is daarbij geen ruimte voor bemoeienis van de NAM", schrijft de raad.


Het nieuwe rapport is goed ontvangen in Groningen. Zowel lokale bestuurders als belangengroepen zouden de komst van een onafhankelijke organisatie, los van de NAM, toejuichen.


De gedeputeerde van de provincie Eelco Eikenaar zegt: "Het nieuwe kabinet kan nu twee dingen doen: juridisch aanmodderen of ervoor kiezen om het kabinet te worden dat de problemen echt oplost."


Dick Kleijer van de Groninger Bodem Beweging (GBB) blijft argwanend: "Wij roepen al jaren dat de NAM zich niet meer met de schadeafhandeling moet bemoeien.


Of dat nu ook echt zal veranderen, is de vraag. Met al die rapporten kun je inmiddels heel Nederland verwarmen en kan de gaskraan wel dicht."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden