Opinie

Onderbuik overheerst nieuws over hongersnood

null Beeld getty
Beeld getty

Het is schokkend te zien hoe groot het gebrek aan urgentie is voor de crisis in de Hoorn van Afrika. Het cynisme bij media en publiek over noodzaak en effectiviteit van het geven van hulp is nog schokkender.

Door een gebrek aan beelden en journalisten ter plekke is de berichtgeving ondermaats in verhouding tot de ernst van de situatie. De crisis is nu urgenter dan die in de Arabische wereld.

Overigens valt dit niet alleen de Nederlandse media te verwijten. De International Herald Tribune kwam pas ruim een week na de eerste alarmerende berichten met een stuk, omdat hun correspondent nog in Zuid-Soedan zat voor de feestelijkheden vanwege de onafhankelijkheid. Kennelijk was het beneden hun stand berichten over te nemen van de internationale persbureaus.

En de luisteraars van BBC World Service moesten de omroep dwingen om naast de excessieve aandacht voor het afluisterschandaal van het Murdoch-imperium, ook de hongersnood in Afrika ruimte te geven.

Inmiddels zouden er 11.000 slachtoffers zijn gevallen in Somalië. Cijfers zijn nauwelijks betrouwbaar in een dergelijke noodsituatie, zeker niet in een land als Somalië. Toch laten alle aanwezige organisaties de alarmbellen rinkelen. Pas in oktober valt er opnieuw regen, de oogst wordt pas verwacht in januari. Het ergste komt nog.

Ikzelf mocht deze week als deskundige meedoen aan een radio-uitzending van BNR, waar presentator Joost Eerdmans de stelling lanceerde dat er 'geen noodhulp meer naar Afrika moet als de anarchie niet structureel wordt aangepakt'. Ook bij het 'Radio 1 journaal' werd vooral noodzaak en effectiviteit ter discussie gesteld, in plaats van te berichten over de situatie.

Opvallend is het gebrek aan feiten en de overvloed aan onderbuikgevoelens: journalisten die al bij de eerste vraag het sentiment onder de bevolking verwoorden in plaats van een helder beeld van de situatie ter plekke te schetsen.

Mensen hoeven niet te geven, maar ze moeten wel goed geïnformeerd worden. Bij de BBC World Service kwamen dezelfde wantrouwende vragen ter sprake, maar daar was ook aandacht voor de feiten en de nood van de situatie.

Natuurlijk mag je effectiviteit ter discussie stellen en transparantie van de hulporganisaties eisen. Zelfs de salarissen van directeuren van hulporganisaties kwamen bij BNR weer ter sprake. Allemaal relevant en het geeft aan dat de hulpindustrie nog veel te doen heeft. Maar je gaat ook niet het salaris van een specialist in de operatiekamer ter discussie stellen als hij net aan een levensreddende operatie wil beginnen.

Het gaat hier om een moreel beroep óf je levens wilt redden. Als maar 40 cent van de euro die je overmaakt bij de slachtoffers aankomt, vindt je dat dan te weinig om een leven te redden? Of geldt het criterium dat je alleen een bedrag stort als de ramp in een goed bestuurd land plaatsvindt, zoals Japan?

De meeste crises doen zich voor in slecht bestuurde landen. Het zou geweldig zijn als we die oorzaak weg zouden kunnen nemen, maar de wereld is niet perfect. In Somalië eisten eerder gewapende partijen een deel van de hulpgoederen op voor hun manschappen. Dat zal weer gebeuren. Daarom maar niks doen? Liever niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden