Onder ravende christenhipsters

Van buiten hipster, van binnen christen. De allerhipste gelovigen op het Flavor Festival in Brabant vieren het heilig avondmaal op dubstep.

Het dreunt nog na. Op snoeiharde beats hield vj Rik Zutphen net een vlammende preek van een uur. Halfschreeuwend, halfsprekend. Nu klinkt er een sferisch gerinkel, en houdt Zutphen een Turks brood in de lucht, dat hij theatraal kapot scheurt.

Even is het helemaal stil. Dan zegt Zutphen, kijkend naar het brood: "Het lichaam van Jezus aan flarden. Voor jou."

Niet alleen de beats hakken er hard in, de teksten zijn minstens zo zwaar.

Een stuk of veertig jongeren deelden het brood zaterdagmiddag tijdens de 'Loudturgy': een woordspeling van het Engelse 'loud' en het woord 'liturgie', kerktaal voor het programma van een mis of dienst. Er gingen ook wijn en druivensap rond.

Het heilig avondmaal is hier een soort mini-rave. Maar we zijn dan ook onder de allerhipste bezoekers van het Flavor Festival, de christelijke concurrent van Lowlands. Onder christenhipsters.

Volle baard, grijs hemd. De dj is Joost Dekker (31) uit Utrecht. Wat voor christen hij precies is, vindt hij lastig te zeggen. "Vrijzinnig, strikt, rigide, hoe je het ook wilt noemen, dat zijn maar labels." Dubstep, de elektronische muziek die hij maakt, is ook niet 'christelijk', zegt Joost. "Ik houd er niet van om iets wel of niet als christelijk te labelen."

Die aversie tegen labels is typisch voor hipsters. Het is een subcultuur van stadse twintigers die opkwam in de jaren negentig. Qua mode probeert een hipster er hip uit te zien door juist iets aan te trekken dat op het eerste oog oubollig is. Een door oma gebreide trui boven afgetrapte gympen en een met opzichtige glitters afgezette skinnyjeans. En moeilijke brillen. Het Amerikaanse magazine Time verwoordde het in 2009 zo: "Everything about them is exactingly constructed to give off the vibe that they just don't care."

Naar wat er in het hoofd van de hipster omgaat, is het gissen. Hipsters doen niet aan ideologieën, zoals punkers met hun no-future-mentaliteit of hippies met hun love, peace and happiness dat wel deden.

Net als gewone hipsters kijken christenhipsters neer op alles wat 'mainstream' heet. Over de line-up van het Flavor Festival is het gezelschap dan ook niet echt te spreken. Thomas Aantjes (30) uit Alphen aan den Rijn zag het de afgelopen jaren achteruitgaan. "Ik was hier op mijn zestiende voor het eerst, toen zat het nog tjokvol alternatieve bandjes, en was er veel kunst. Nu is het een behoorlijke eenheidsworst."

Thomas hangt op een kapotte bank achter de legertent waar hij muziek verkoopt van het platenlabel 'Volkoren'. Wat voor muziek dat is? "Indie-dingetjes - iets met een randje, met een twist. Mainstreamdingen heb ik nooit leuk gevonden." Met een hand strijkt hij zijn haar glad, dat in een jarendertig-kapsel is geknipt. Aan de binnenkant van zijn biceps staat in sierlijk krullende letters 'Soli Deo Gloria' getatoeëerd. En hij draagt een bril met groot zwart montuur. "Wat ik hier doe, zie ik bijna als ontwikkelingswerk aan de muzieksmaak van mensen."

Compliment
Thomas voelt zich een beetje anders dan de gemiddelde kerkganger. "Met alle christenen delen we een liefde voor God, maar we zijn net iets anders. Onder ons vind je verhoudingsgewijs meer biofanaten en kunstenaars."

Naast hem op de bank zit Frida Doelman-van der Graaf (26) uit Utrecht. Dikke blonde pony, bloemenjurkje, afgetrapte gympen. Een vriendin van Thomas. "Ik hipster? Ik zou mezelf niet snel zo noemen, maar ik beschouw het wel als compliment."

Ook Frida was bij de Loudturgy. "Wat ik zo mooi vond was hoe Rik uitlegt waarom de kerk op dit moment niet goed in elkaar zit. 'We are a church of fuck-ups', zegt hij, dat vind ik heel raak."

Kritiek op 'de kerk' in het algemeen - dat is waar deze christenhipsters elkaar in vinden. Daarom gaan de drie zelf ook niet naar een 'echt' kerkgenootschap, maar naar een gemeenschap die zich 'Jesus Freaks' noemt. Elke week komen ze met een groep bij iemand thuis, en eens in de maand is er een samenkomst. Is dat een 'emerging church', een thuiskerk, een gemeenschap zonder gebouw? Joost: "Jesus Freaks was al emerging voordat de term emerging bestond."

Waar hij een hekel aan heeft, zegt Thomas, is dat verschillende soorten gelovigen en kerken het tegen elkaar opnemen. "Die vijandigheid onder christenen - alleen omdat ze in een ander gebouw naar binnen lopen. Het is toch van de gekke dat als je in één God gelooft je de kerk in stukjes hakt? Ik hoor bij de wereldwijde kerk."

Frida knikt hem instemmend toe en geeft een high-five. "Hoppa!"

Uit de grootste tent op het festival klinkt intussen de mainstream christelijke muziek: zoete gospelliederen met lange uithalen. Om bij het domein van de hipsters te komen, moet je naar de rand van het terrein. En je moet goed zoeken om de hipsters te vinden tussen de rest van het publiek. Veel zijn het er niet. Hooguit een stuk of twintig van de 2400 bezoekers die afgelopen week op Flavor afkwamen.

Uiterlijk mogen de christenhipsters qua bijdetijdsheid niet onderdoen voor de gewone hipster, innerlijk verschillen ze enorm. Liberaal of vrijzinnig zijn ze niet. "Voor mij", legt Frida na het avondmaal uit, "is God alles. Hij heeft me geschapen en gered."

Thomas is net zo diepgelovig. Hij heeft een voorkeur voor bands die 'wat te zeggen hebben'. Voor hem houdt dat dan al gauw in dat ze christelijk zijn. "Zonder Jezus heeft het leven geen zin."

Die gelovigheid maakt van hem ook een heel andere hipster dan een gewone hipster, zegt Thomas. "Die gunnen je geen blik waardig als je een verkeerde trui aan hebt."

Een mini-rave op het Flavor Festival in Liempde. In zwart T-shirt vj en gelegenheidsvoorganger Rik Zutphen.

Kan christen wel hipster zijn?
In de Verenigde Staten is het bestaan van de christenhipster al eerder ontdekt. Journalist Brett McCracken schreef er een boek over: Hipster Christianity. Geen stappenplan voor hoe je een coole christen wordt, maar een 'kritische analyse'. Zelf is McCracken christenhipster, maar de combinatie zit hem niet lekker. Hij vraagt zich af: "Is het doel en/of effect van cool-zijn verenigbaar met dat van christen-zijn? Ervan uitgaande dat 'cool' noodzakelijkerwijs 'elitair' en 'bevoorrecht' betekent, en dus op de een of andere manier 'beter dan de massa', hoe kunnen we die gedachte dan verzoenen met die van het christendom, dat ons wegvoert van borstklopperij en hoogmoed?"

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden