ONDER HET STOF

E. J. TUININGA

Anderhalve eeuw geleden ging in Delft de eerste Nederlandse Technische Universiteit van start. Honderdvijftig jaargangen ingenieurs zijn sindsdien in Delft afgestudeerd en als geen andere beroepsgroep zijn ze betrokken geweest bij de opbouw van Nederland. Lipkens was de eerste directeur van de Academie die in 1842 werd geopend. Hij was opgeleid in Frankrijk aan de beroemde Ecole Polytechnique en had altijd gedroomd van een Hollandse ingenieursschool. De oprichting daarvan heeft tientallen jaren geduurd en de ontstaansgeschiedenis werd evenzeer overschaduwd door bureaucratie en incompetenties als de hedendaagse strijd om de universitaire belangen veilig te stellen.

Lipkens zegt na de eerste jaren van de (Delftse) Koninklijke Academie al dat "men zonder overdrijving mag stellen dat de kwekelingen van de Delftse instelling een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het ombuigen van de neergaande beweging van ons vaderland, die zich in de 18e eeuw had ingezet."

Met een serie activiteiten en een jubileumboek '150 Jaar bouwen aan de toekomst' wordt deze respectabele mijlpaal gevierd. Techniek fascineert de mensheid al veel langer dan die anderhalve eeuw, maar juist nu is de techniek dominanter dan ooit. Techniek werd technologie doordat deze veel breder werd onderbouwd met wetenschappelijke analyses. Maar ook betekent technologie langzamerhand onze gehele manier van aanpak van problemen: rationeel, analytisch en bovenal doelgericht.

Technologie wordt door velen gezien als de drijvende kracht achter onze economische groei. Vandaar dat zij de laatste decennia niet onbesproken is gebleven. Technologie kan zowel ten goede als ten kwade worden aangewend en lang niet iedereen is overtuigd dat de balans steeds positief is uitgevallen. Het siert het Delftse jubileum dat ze de discussie over het maatschappelijk effect van de technologie niet uit de weg gaat.

Aan den lijve heb ik ervaren dat het Delftse imago van conservatisme en rationaliteit maar al te vaak waar bleek te zijn. De laatste tijd lijkt daar een kentering in te komen. Met name de milieuproblematiek lijkt de Delftse gemeenschap wakker geschud te hebben uit een zelfgenoegzame slaap. Voor het eerst zie ik in een jubileumuitgave van mijn Alma Mater twijfel over de zegeningen der technologie. Het jubileumboek 'Tracing Technology' laat respectabele kritici aan het woord en werpt zelfs de vraag op of wetenschap en technologie wel aan zichzelf kunnen worden overgelaten.

Nu pas neemt men serieus kennis van de studies die de laatste 25 jaar getracht hebben de gevolgen van technologische ontwikkelingen voor de samenleving te peilen. En de vraag wordt gesteld of de ingenieurs er zelf wat van geleerd hebben en of die studies tot inzicht leiden in de randvoorwaarden voor nieuwe technologische ontwikkelingen. Daarmee is wellicht een hoopvolle eerste stap gezet om het verstofte imago van de TU-Delft opnieuw wat glans te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden