'Onder het spierballenvertoon schuilt een angstige vrouw'

Schrijfster Amy Chua zet de contrasten stevig aan in haar bestseller 'Strijdlied van de Tijgermoeder'. Aan de ene kant is er de strenge, veeleisende en succesvolle Chinese opvoeding van drillen en drammen. Daartegenover staat de slappe, toegeeflijke aanpak van westerse ouders, die hun kinderen laten knuffelen, spelen, tijd verspillen.

¿Dit zijn natuurlijk karikaturen¿, zegt ontwikkelingspsycholoog en gezinstherapeut Steven Pont. ¿Er zijn ook in Nederland tests en huiswerkklassen. Het is hier echt geen 24-uurskermis.¿ Maar fundamentele verschillen zijn er wel. ¿Chinese moeders als Chua geloven in extrinsieke motivatie: kinderen presteren het best als dat van hun ouders moet. Mijn stelling is: alleen als sprake is van een eigen, innerlijke motivatie, bereikt een kind het hoogste.¿

Nog een verschil: de tijgermoeder, zoals Chua zichzelf noemt, wil haar kinderen vooral voorbereiden op hun volwassen leven. Daarvoor moeten ze zo jong mogelijk levenslessen leren als: 'alleen hard werken loont' en 'iets is pas leuk als je er goed in bent'.

Pont ziet de kindertijd iets anders. ¿Natuurlijk is de jeugd een trainingsveld, een voorportaal van de volwassenheid. Maar de jeugd is ook een eigen ruimte.¿ Daarin mag het, vindt hij, ook best léuk zijn.

Nederlandse kinderen zijn de gelukkigste ter wereld, zo memoreert sociaal pedagoog Kees Bakker, bestuursvoorzitter van het Nederlands Jeugdinstituut, nog maar eens. Ze zijn ook heel tevreden over hun ouders. Maar halen die intussen wel het beste uit hun kroost? ¿Daar zit wel een zwak puntje in ons educatief en opvoedkundig stelsel¿, vindt Bakker. ¿We zouden nog wel wat meer aan talentontwikkeling mogen doen. In onze egalitaire cultuur is wellicht te weinig ruimte om te excelleren.¿

Psychotherapeut Theo van der Heijden, auteur van het boek 'Koester het kind in jezelf', vindt succes maar betrekkelijk. Hij is niet onder de indruk van het opvoedkundig spierballenvertoon van tijgermoeder Chua. ¿Daaronder zit een angstige vrouw. Ik hoor bij haar paniek doorklinken. Dit is geen moeder die vertrouwen heeft in haar kinderen. Die denkt: ze zijn goed zoals ze zijn.¿

Dat haar strijdlied bij Nederlandse ouders enige onrust veroorzaakt, snapt hij wel. ¿Het roept het gevoel op dat wij geen goede opvoeders zijn.¿ Van der Heijden stelt ze gerust. ¿Ik ben blij dat we in Nederland de opvoedingsterreur van de jaren twintig en dertig kwijt zijn. Dat we luisteren naar kinderen, dat we ze eren in hun eigenheid. We voeden ze op met het vertrouwen dat het een goede wereld is. We maken er met elkaar een feest van.¿

Wat vonden Chua's dochters van hun moeder?

Veel Aziatische kinderen zijn gek op hun ouders en 'ongelooflijk dankbaar' voor alles wat hun ouders voor hen deden, schrijft Amy Chua in haar boek 'Strijdlied van de Tijgermoeder'.

Ondanks hun veeleisende, strenge, soms zelfs onderdrukkende opvoedstijl. ¿Misschien is dat het Stockholm-syndroom¿, grapt ze. ¿Maar één ding weet ik zeker: westerse kinderen zijn absoluut niet gelukkiger dan Chinese kinderen.¿

Ze vraagt zich in haar boek verscheidene keren af hoe haar dochters - die nu 15 en 18 zijn - op hun jeugd zullen terugkijken. Sophia, de oudste, sprak zich daarover al uit in een open brief in de New York Post van 18 januari. ¿Ik geef toe: het was niet altijd een pretje om jou als moeder te hebben.¿ Maar ze leerde wel van haar moeder om een 'betekenisvol leven te leiden'. En om het uiterste van zichzelf - 'lichaam en geest' - te vragen. ¿Als ik morgen doodga, dan ga ik dood in het besef dat ik mijn leven voor 110 procent heb geleefd. En daarvoor, Tijgermoeder, dank ik je.¿

Haar zusje Lulu vertelt later wellicht een ander verhaal. Zij was de rebel van het gezin, die zich zo hevig tegen haar dominante moeder verzette, dat ze de strijd op haar dertiende won: ze hoefde geen viool meer te spelen. In plaats daarvan ging Lulu tennissen.

Toen haar moeder zich vervolgens in trainingsschema's, topleraren en nationale tenniscompetities ging verdiepen, riep het meisje uit: ¿Oh nee, mama. Je gaat tennis niet voor me verruïneren zoals je dat met viool hebt gedaan.¿

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden