Commentaar

Ondanks versplintering is wil tot samenwerken niet verdwenen, gelukkig

CDA-partijvoorzitter Ruth Peetoom (L) en lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma na afloop van de presentatie van het concept-verkiezingsprogramma 2012-2017.Beeld ANP

Nu de eerste verkiezingsprogramma's zijn verschenen, lijkt zich voorzichtig een trend af te tekenen. Zo spreekt uit twee van die programma's, van het CDA en van de SP, een krachtige wil tot samenwerking.

Als hier sprake is van een nieuwe wind, dan mag van pure winst gesproken worden voor de nationale politiek. Na jaren van polariseren en een steeds verdere verzwakking van het politieke midden, is de toon die uit de beide verkiezingsprogramma's spreekt een verademing.

Vooral het programma van de Socialistische Partij valt in dit verband op. De SP kwam ooit de Tweede Kamer binnen als het prototype van de tegenpartij. 'Stem tegen, stem SP', was ooit de verkiezingsleus. Maar met het jongste verkiezingsprogramma past die totaal niet meer bij de partij.

De partij van Emile Roemer klopt nadrukkelijk aan de poort van de Trêveszaal, de vergaderplaats van Neerlands kabinetten. De laatste hindernissen op de weg naar regeringsverantwoordelijkheid zijn verdwenen nu de partij bereid is na te denken over een verhoging van de pensioenleeftijd, én haar afwijzende houding tegenover Europa aanmerkelijk heeft genuanceerd.

Voorwaar een staaltje van politiek leiderschap, en een prestatie voor een partij die een achterban heeft die niet bekend staat om veranderingszin.

De SP erkent met het verkiezingsprogramma dat we in fundamenteel andere tijden leven dan een paar decennia terug en de partij ziet ook in dat de houdbaarheid van overheidsfinanciën een belangrijk doel moet zijn voor de politiek in de komende jaren.

Ook bij het CDA zijn, zij het minder spectaculair, wat scherpe kantjes uit het vorige verkiezingsprogramma in het nieuwe programma weggenomen. De christendemocraten kwamen in 2010 met een programma dat leek te zijn opgesteld vanuit een anti-sociaaldemocratisch sentiment. De samenwerking met de PvdA in het gesneuvelde kabinet-Balkenende bepaalde kennelijk de keuzes. Met het nieuwe programma is het CDA terug op de voor de partij vertrouwde plek in het midden; er zou in theorie met vele partijen samengewerkt kunnen worden.

Dat zijn bemoedigende tekenen nu de kans groot is dat na de verkiezingen de politiek nog meer versplinterd zal zijn dan in 2010. Het ziet ernaar uit dat er in september meerdere partijen zullen zijn met tussen twintig en dertig zetels. Dat kan leiden tot een zeer moeilijke formatie. Maar misschien is het uitzicht wat minder somber.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden