Ondanks verlies hebben de voetbalsters het belang van teamgeest ontdekt

Lieke Martens en Daniëlle van de Donk van Nederland na afloop van de verloren finale tegen de Verenigde Staten. Beeld ANP

In de WK-finale was Amerika te sterk voor Oranje. Maar de Nederlandse voetbalsters kunnen, afgezet tegen de mannen, járen overslaan.

Middenvelder Daniëlle van de Donk zei het als eerste, vroeg al in het toernooi. Er was kritiek op het slechte spel van Oranje. Als ze met lelijk voetbal wereldkampioen zouden worden, zou ze het best vinden, zei Van de Donk. Dat bleek uiteraard niet te kunnen - ze verloren zondag met 2-0 van de Verenigde Staten - maar ze kwamen een heel eind. Oranje was een vechtmachine geworden, heette het.

De ene na de andere speelster zei het Van de Donk na, toen het spel maar niet verbeterde. Hun kracht was nu een andere, een bijzondere. Ook in tal van beschouwingen werd die kracht als onderscheidend voorgesteld, onderscheidend vooral – oeverloze m/v-vergelijkingen – van de mannen.

Reuzenstap gezet

Dat was raar. Het Nederlands mannenelftal van het WK 2010, dat van het WK 2014: ze knokten en streden, dicht bij elkaar. De Europese kampioen van 1988, ja zelfs veel verder terug: het Oranje van 1974 – Cruijff of niet, het was bovenal een team. Zo kort van memorie bleek menigeen dat zelfs Ajax’ tocht van afgelopen seizoen tot in de halve finale van de Champions League was vergeten. Wat benoemden de Ajacieden keer op keer als hun belangrijkste kracht? De teamgeest.

Bij elk succes van de vrouwen (eerst het gewonnen EK 2017, nu deze finaleplaats) is de vraag wat het voor het in Nederland nog kleine vrouwenvoetbal kan betekenen. Wordt dat groter, en hoe groot dan? Bevordert het succes de emancipatie van sportende vrouwen? Het ligt in de toekomst. Wat nu al kan worden gezegd, is dat de voetbalsters zonder erbij stil te staan een reuzenstap hebben gezet: ze hebben nu al het belang van teamgeest ontdekt.

Beeld REUTERS

Hoe lang hebben de mannen daar niet over gedaan? Ja, dit is een vergelijking. Dat mag niet, het is vaak irreëel, maar soms is juist niets duidelijker dan een vergelijking. Hoe hardnekkig was in grofweg de jaren negentig en het eerste decennium van deze eeuw niet het patroon: de mannen, die dachten dat ze goed waren, negeerden toch dat teamgeest in een teamsport altijd de grootste kracht is. Vroeg of laat ging het mis, veelal door de hoogmoed te voorzien.

Oer-Nederlandse gedachte

Vrouwenvoetbal moet zich nog ontwikkelen, vooral in technisch opzicht. Dat zal tijd vergen. Maar in mentale zin kunnen de vrouwen in één klap járen inhalen, of ze overslaan. Ook zij dachten dat ze goed waren, na het EK. Ze wilden in de oer-Nederlandse gedachte op dit WK mooi(er) spelen, die andere kracht was iets waarin ze hun toevlucht moesten zoeken. Het is, zo bezien, niet of nauwelijks bewust gegaan. Maar wie de kracht – geen onderscheidende, als basale vereiste in een teamsport geen bijzondere ook – op die manier aan den lijve voelt, wordt misschien wel dieper van de waarde ervan doordrongen.

Shanice van de Sande in strijd om de bal met Sam Mewis Crystal Dunn. Beeld BSR Agency

Of het zo is, ook dat zal de toekomst uitwijzen. De KNVB heeft plannen om de zieltogende Nederlandse eredivisie te versterken. Of daar ruimte voor is, of de tribunes hier straks ineens wél bezet zullen zijn, het mag worden betwijfeld. Menig onderzoek leerde al dat van een aanzuigende werking van succes in sport geen sprake is. Na het EK daalde het aantal voetballende meisjes in de jeugd zelfs licht.

Instincten

In de ontwikkeling van de sport werd tijdens dit WK een logische lijn doorgetrokken waarvan het begin twee jaar geleden bij het EK al was te zien. Vrouwenvoetbal is onvermijdelijk zo zuiver niet meer. Ook voetbalsters protesteren bij de scheidsrechter, veelvuldig zelfs in de afgelopen weken, ze vragen om een gele kaart voor de tegenstander en, ja, er zijn er ook al die zich laten vallen.

Ze willen winnen, die instincten kunnen dan boven komen. Of dat voor meisjes en vrouwen aantrekkelijk is, of het er veel meer tot de sport zal aanzetten, kan ook een vraag zijn. Maar hoe groot of toch wat minder groot de sport ook zal worden, vooral in het hoofd is op het WK in Frankrijk een belangrijke stap gezet.

Sherida Spitse Beeld REUTERS

Lees ook:

Oranje kijkt waarheid in de ogen: de Verenigde Staten zijn te sterk

De bubbel waarin de Nederlandse voetbalvrouwen de afgelopen vier weken naar de finale van het WK zweefde is, bijna onvermijdelijk, toch doorgeprikt.

Gemoedelijk klapt het Utrechtse publiek voor de Oranjevrouwen in de finale

In cafés en op grote schermen op straat keek Nederland zondag voor het eerst naar een voetbalwedstrijd van vrouwen.

Ook de voetbalvrouwen van Oranje zijn nu rolmodellen

De prestaties van de Nederlandse voetbalvrouwen maken nog niet zo veel los als die van hun mannelijke collega's.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden