'Ondanks verbod zingen Duitsers Oosterhuis toch'

Hoe zullen de Duitsers reageren op een 'verbod' op de liederen van Huub Oosterhuis? Zijn oeuvre is populair, maar: 'We zijn in Duitsland wat gezagsgetrouwer dan jullie.'

"Misschien maar beter dat de liederen van Oosterhuis niet in de nieuwe versie van de Duitse bundel 'Gotteslob' komen", zegt Kees Kok. Als medewerker van Oosterhuis bij De Nieuwe Liefde in Amsterdam, hoorde ook hij dat in de nieuwe versie van 'Gotteslob' misschien geen enkel lied van Oosterhuis meer zal staan. In die nieuwe versie van de officiële katholieke liedbundel komen volgens hem nogal wat liederen die niet zo geweldig zijn. "Er is best traditioneel repertoire dat mooi is, maar er zit ook rommel tussen. Je kunt daar misschien beter niet bij staan."

Zes liederen van priester-dichter Huub Oosterhuis staan in de door de Duitse bisschoppen goedgekeurde bundel 'Gotteslob', die in 1975 uitkwam. Ze zijn bij Nederlandse katholieken bekend als: 'Wees hier aanwezig', 'Zolang er mensen zijn op aarde', 'Ik sta voor u in leegte en gemis', en 'Heer onze heer, hoe zijt gij aanwezig'. Daarbij zijn niet de liederen die de Nederlandse censors Herman Woorts (Utrecht) en Cor Mennen (Den Bosch) in 2010 tot verboden liturgisch repertoire verklaarden.

Oosterhuis is populair in Duitsland. In 2009 kwam een bundel uit met honderd van zijn liederen: 'Du Atem meiner Lieder', op muziek van Tom Löwenthal, Antoine Oomen en Bernard Huijbers. "De liederen van Huub Oosterhuis zijn niet meer weg te denken uit Duitse liturgische repertoire", zegt Bernd Hans Göhrig, van Kirche von Unten. De woordvoerder van de koepel van Duitse basisgemeenten noemt Oosterhuis 'een van de meest geliefde dichters van religieuze teksten van deze tijd.' In protestantse kerken zijn vooral de gebedenboeken geliefd, in katholieke kerken klinken zijn liederen.

Woordvoerder Göhrig prijst ook het oecumenische gehalte ervan: "Misschien ergeren kleingeestige conservatieven zich aan deze spirituele breedte en moderniteit? Ik vraag me af of de liederen van Maarten Luther wel op de Index komen."

Met deze ironische sneer loopt Göhrig vooruit op een besluit dat nog genomen moet worden. Van een officieel verbod is geen sprake, bezweert bisschop Hofmann van Würzburg. Hij leidt een commissie die de nieuwe versie van het liedboek moet voorbereiden. Dat betekent beslist niet dat hij helemaal zelf kan bepalen wat er wel en niet in komt, schrijft hij in een reactie op de geruchten over een verbod. Hofmann heeft eerst met zijn medebisschoppen overlegd voor hij met een voorstel naar Rome ging.

Volgens Christian Modehn, van het Duitse progressieve kerkelijk magazine Publik Forum, zal hij vooral de steun zoeken van aartsbisschop Meisner van Keulen. Net als Hofmann is Meisner te conservatief om een fan van Oosterhuis te zijn.

Christian Modehn denkt inderdaad dat de bisschoppen de liederen van Oosterhuis niet meer zullen goedkeuren. "Het zou me niets verbazen wanneer Oosterhuis uit de Gotteslob gegooid wordt."

Kees Kok, medewerker van De Nieuwe Liefde, organiseert in Duitsland lieddagen, waarbij werk van Oosterhuis gezongen en gepresenteerd wordt. Dankzij de Duitse bundel met honderd Oosterhuis-liederen wordt zijn werk toch wel gezongen, denkt Kok. Christian Modehn van Publik Forum houdt een slag om de arm. "We zijn in Duitsland wat gezagsgetrouwer dan jullie in Nederland, dus dat zou kunnen betekenen dat zijn liederen misschien dan toch niet meer gezongen worden in de gewone parochies."

Ook Vlaanderen is gek op Oosterhuis. In Lier, Brugge, Gent en Antwerpen zijn geloofsgemeenschappen ontstaan naar voorbeeld van de Ekklesia in Amsterdam, die Oosterhuis gesticht heeft. De lieddagen rond het werk van Oosterhuis, worden in Vlaanderen door tientallen bezocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden