Ondanks vele verliezen toch winst

Shell legt toe op oliewinning, maar verdient aan diesel en vloeibaar gas

Europa? Verlies. Zuid-Amerika? Verlies. Afrika? Verlies. Azië? Een beetje verlies. Noord-Amerika? Forse verliezen. Natuurlijk waren er olie- en gasvelden van Shell die in het eerste kwartaal van 2016 nog winst opleverden. Maar gemiddeld genomen moest Shell in alle werelddelen geld toeleggen op zijn olie- en gaswinning. Een unicum.

Sinds de olie- en gasprijzen bijna twee jaar geleden begonnen te dalen, is het uit met de enorme winsten van de grote olieconcerns. Maar niet eerder hakten die lage prijzen zo hard in de bedrijfsresultaten als in de eerste drie maanden van dit jaar.

Een vat olie kostte in die periode gemiddeld 34 dollar (in 2014: 99 dollar, in 2015: 52 dollar) en gas was 55 procent goedkoper dan in 2014. Zo laag waren de prijzen in meer dan tien jaar niet geweest. Bij die prijzen slaagden ook grote olieconcerns er niet in om winst te maken op hun olie- en gaswinning.

Chevron leed er forse verliezen op. Exxon ook en Shell legde in drie maanden tijd 1,4 miljard dollar toe op zijn olie- en gaswinning, zo bleek uit woensdag gepresenteerde cijfers. Zelfs de aankoop van zijn Britse branchegenoot BG - voor 54 miljard dollar - vermocht dat niet te veranderen. Over heel 2015 was Shells olie- en gaswinning ook al verliesgevend, maar toen concentreerden die verliezen zich in Noord-Amerika en moest Shell daar kapitalen afschrijven omdat het afzag van boringen in de zee bij Alaska. Zulke grote afschrijvingen waren er in het eerste kwartaal van dit jaar niet.

Dat het Shell-concern het eerste kwartaal toch met winst afsloot - net als Exxon - dankte het aan zijn andere inkomstenbronnen. Aan vloeibaar gas, dat veel minder in prijs schommelt dan gewoon gas en dat Shell bijna 1 miljard dollar opleverde. En aan zijn brandstoffen (benzine, diesel, kerosine), chemieproducten en zijn oliehandel die goed waren voor 2 miljard winst.

Maar hoog was de kwartaalwinst van Shell niet. Netto hield het concern 484 miljoen dollar over aan het eerste kwartaal - voor Shell-begrippen niet meer dan een grijpstuivertje. Zonder voorraadverliezen (opgepompte olie die minder waard is geworden) en bijzondere kosten kwam de winst uit op 1,5 miljard dollar, het winstcijfer dat Shell het liefst gebruikt. Menig bedrijfsbestuurder zou een moord doen voor zo'n bedrag. Voor Shell is het abnormaal laag.

Ondanks die lage winst blijft Shell zijn aandeelhouders koesteren. Normaliter verlagen bedrijven hun uitkering aan aandeelhouders als hun winsten dalen. Maar Shell niet. Het betaalt zijn aandeelhouders net zo veel dividend uit als vorig jaar en dat bedrag was al hoger dan in de jaren dat het geld nog met emmers bij het concern binnenliep.

Die vrijgevigheid mag fijn zijn voor de huidige aandeelhouders, nadelen heeft ze ook. De nettowinst is bij lange na niet genoeg om het dividend uit te betalen. Twijfelachtig is of de hoeveelheid cash die Shell dit jaar zal binnenhalen groot genoeg is om het dividend te betalen én alle geplande investeringen (30 miljard dollar) te doen. Shell, kortom, dreigt in te teren op zijn toekomst.

Dat kan het concern zich wel even permitteren, maar niet te lang. Want als de olie- en gasprijzen laag blijven, kan er een moment komen dat Shell moet breken met een traditie waarop het concern trots is: sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is het dividend nog nooit verlaagd.

Oliezandmijn in Canada dicht door bosbrand

Shell wil investeren in grote windenergieprojecten op zee. Maar als die investeringen er komen, zullen ze voor Shell-begrippen 'niet massief' zijn. Bovendien moeten ze een prettig rendement opleveren. Dat zei Simon Henry, lid van Shells raad van bestuur, tijdens de presentatie van de resultaten van het Brits-Nederlandse olie- en gasconcern over het eerste kwartaal. Henry bevestigde een voornemen dat, tot verrassing van velen, ook in Shells jaarverslag over 2015 stond. Over de situatie rond het Borsele-project, een groot windpark in de Zeeuwse wateren, wilde Henry niets kwijt. Shell zou samen met baggeraar Van Oord, Eneco en windmolenbouwer Vestas, in de race zijn om dat project te gaan uitvoeren.

Windpark in Zeeland

Shell heeft een van zijn twee oliezandmijnen in het Canadese Alberta uit veiligheidsoverwegingen gesloten en is bezig de productie in zijn tweede mijn te staken. De reden is de grote bosbrand die in de omgeving woedt. Dat heeft Simon Henry, financieel directeur van Shell, deze week gezegd in een telefonische persconferentie. Shell exploiteert ten noorden van de stad Fort McMurray twee open mijnen waar samen dagelijks ruim een kwart miljoen vaten olie worden geproduceerd. Het gebied rond Fort McMurray is het centrum van Canada's oliezanden. Ook oliebedrijf Suncor heeft zijn productie in de regio teruggeschroefd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden