Ondanks een bestand wordt er opnieuw gevochten in Zuid-Soedan

De twee grootste strijdende partijen, hier samen in de stad Pageri, strijden niet meer tegen elkaar. Met andere groepen wordt nu wel weer gevochten. Beeld AFP

Sinds enige weken wordt er weer stevig gevochten in het zuidelijkste deel van Zuid-Soedan, met stromen vluchtelingen naar het noorden van het land en naar Congo als gevolg.

De burgeroorlog in Zuid-Soedan is weer opgelaaid na vijf maanden van relatieve rust. Bij de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, UNHCR, leven grote zorgen, omdat hulpverleners het strijdgebied in het zuiden van Soedan tegen de grens met de Democratische Republiek Congo moeilijk kunnen bereiken.

Gevochten wordt er in de provincie Yei River in het zuiden. Het Soedanese leger levert daar strijd met het National Salvation Front (NAS) van generaal Thomas Cirillo. Die weigerde in september vorig jaar het vredesakkoord te tekenen dat wel werd gesloten tussen de twee grootste strijdende partijen: het leger dat onder controle staat van president Salva Kiir en de guerrilla’s van voormalig vicepresident Riek Machar.

Die twee zetten een handtekening onder een akkoord om de wapens neer te leggen en ze beloofden samen te gaan werken. Dat gebeurde onder druk van buitenlandse mogendheden. Die wilden dat er een einde kwam aan de burgeroorlog die sinds 2011 al 400.000 doden kostte en zorgde voor miljoenen vluchtelingen in de regio.

Tot op heden houden beide partijen zich aan de onderlinge afspraken en is grootschalig geweld tussen de twee grootste strijdgroepen uitgebleven. Maar Cirillo met zijn NAS nam afstand van het bestand. Het gevolg is dat het leger nu oprukt en hier en daar wordt geholpen door de troepen van oppositieleider Machar. Het lijkt erop dat de twee vroegere vijanden de militaire macht van het NAS met een offensief willen breken. In Zuid-Soedan zijn nog enkele tientallen kleinere verzetsgroepen actief.

Vluchtelingen

Vorige week schatte UNHCR het aantal vluchtelingen uit de regio dat naar de noordelijker gelegen stad Yei vluchtte op achtduizend. Ze leven onder erbarmelijke omstandigheden onder bomen en struiken. Nog eens vijfduizend mensen zochten hun toevlucht over de grens in Congo bij de grensstad Ingbokolo in de provincie Ituri.

Eujin Byun van UNHCR zit in Zuid-Soedan. “De vluchtelingenstroom blijft de afgelopen dagen aanhouden, zowel naar de stad Yei als naar Congo. De crisis gaat onverminderd door”, zegt hij. Een nieuwe telling is nog niet gehouden, maar nog steeds komen er nieuwe vluchtelingen aan.

UNHCR werkt samen met de lokale overheid. Maar het blijft lastig om hulpverleners en goederen ter plaatse te krijgen. “Er is dringend behoefte aan slaapmatten en kookgerei”, zegt Byun. Zij hoort verhalen over plundering, verkrachting en moord. De Soedanese redactie van radiozender ‘Voice of America’ sprak met vluchtelingen. Die schreven de misdaden tegen burgers vooral toe aan soldaten van het regeringsleger.

De situatie in Congo is, volgens de zegsman van UNHCR in Genève, eveneens verontrustend. De autoriteiten willen dat de vluchtelingen uit Zuid-Soedan naar een kamp ergens diep in de bush gaan. “Dat ligt in een uithoek zonder infrastructuur. Vluchtelingen kunnen er nauwelijks komen en hulp evenmin. Het is zeer problematisch. Er zijn ook geen hulpgoederen ter plekke”, zegt Babar Baloch van UNHCR.

De fragiele vrede tussen Kiir en Machar blijft voorlopig bestaan en voorkomt erger. Maar president Kiir verweet het Westen onlangs nog te weinig geld over te maken om het vredesproces op de rails te houden. De Verenigde Staten en Europese landen willen dat Soedan nu eerst zelf over de brug komt.

Geld verdwijnt in zakken van politici

Geld dat geoormerkt is voor het vredesproces in Zuid-Soedan wordt voor een deel gebruikt om huizen van politici te renoveren, zo meldde de Engelse krant The Guardian die geheime documenten inzag. Ook kregen vierhonderd parlementariërs vorig jaar een gezamenlijke lening van 16 miljoen dollar van de regering om er een auto mee aan te schaffen. Geld dat in zakken van politici verdwijnt, is niet beschikbaar om het land weer op te bouwen, klinkt als kritiek uit het Westen.

Lees ook:

De leiders van Zuid-Soedan proberen opnieuw de prille vrede te bewaren.

De Zuid-Soedanese vicepresident Machar is terug in zijn land. Lukt het nu wel om de prille vrede te bewaren?

Kritiek op Giro 555: Noodhulp verergerde juist crisis in Zuid-Soedan.

Het was een mooie avond, 29 maart 2017. Met de geldinzamelingsactie op radio en televisie ‘Help slachtoffers hongersnood’ had Giro 555 aan het einde van die dag 30.011.423 euro opgehaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden