Ondanks crises zoekt DB groei

Een ICE (hogesnelheidstrein) van Deutsche Bahn in aanbouw. (FOTO AFP) Beeld
Een ICE (hogesnelheidstrein) van Deutsche Bahn in aanbouw. (FOTO AFP)

„De nieuwe bestuursvoorzitter van de Deutsche Bahn lijdt aan dezelfde grootheidswaan als zijn voorganger”, oordeelt Anton Hofreiter, verkeersdeskundige van de Groenen. Het is zijn commentaar op de aankoop van het Britse personenvervoersbedrijf Arriva door DB. Met 2,7 miljard euro is het de duurste aankoop uit de geschiedenis van ’Die Bahn’. Deze week werd bovendien bekend dat DB 41 miljard wil investeren in snelle treinen en stations.

Antoine Verbij

De aankoop van Arriva wekt in Duitsland bevreemding. DB heeft jaren van crises achter de rug. Ondertussen wilde het concern maar één ding: zo snel mogelijk naar de beurs om de privatisering af te ronden. Maar daarvan is na alle blunders, rampen en tegenslagen geen sprake meer. Het privatiseringsproces heeft pauze.

Vier jaar geleden leken politici en bedrijfsleiding het eens. DB wilde alles: de treinen én het spoorwegnet. Maar in de grondwet was vastgelegd dat het spoor met alles erop en eraan (stations, energievoorziening) een overheidstaak was.

Spoorwegchef was destijds Hartmut Mehdorn, niet een man die geschikt was om de publieke opinie achter zich te krijgen. De publieke opinie keek naar Engeland, waar de privatisering rampzalige gevolgen voor de reizigers had. En ze keek in eigen land, naar Post en Telekom, waarvan de aandelen kort na de beursgang in ijltempo aan waarde verloren.

Anderhalf jaar geleden bleek dat onder Mehdorns bewind het personeel van DB in de gaten werd gehouden op een manier die de grenzen van de privacy ruimschoots overschreed. Ook het management, inclusief families, werd gescreend.

„Ik weet van niets,” zei Mehdorn, „ik bemoei me ook niet met de aanschaf van enveloppen.” Het mocht niet baten. De regering, nog altijd eigenaar van DB, dwong hem en een paar collega’s te vertrekken. In Mehdorns plaats kwam Rüdiger Grube, een manager uit de luchtvaartsector. Zijn eerste taak: de rampen met de ICE’s oplossen.

Nadat zo’n hogesnelheidstrein bij het Centraal Station in Keulen was ontspoord, verordonneerde de overheid de controle van de wielassen van talloze ICE’s. Meer dan zestig treinen werden uit roulatie genomen. Reizigers moesten met kortere treinen en staanplaatsen genoegen nemen. Wat bleek? Mehdorn had op het onderhoud bezuinigd.

Het kon nog erger. De Berlijnse S-Bahn, de stadstrein van de hoofdstad, is onderdeel van DB. Ook daar was jarenlang op onderhoud en veiligheid van de treinen bezuinigd om de financiële situatie van DB voor de beurs aantrekkelijk te maken. Gevolg: complete lijnen vielen uit. En nog altijd rijdt de S-Bahn niet op volle toeren.

Alsof het imago van DB nog niet genoeg had geleden, kwam daar ook nog eens de strenge winter bij. Al bij de eerste sneeuwvlokken in december raakte de verfijnde technologie van veel ICE’s in het ongerede.

Bahn-chef Grube heeft veel uit te leggen. Verenigingen van treinreizigers morren. Grube neemt persoonlijk iedere dag drie à vier klachten voor zijn rekening, zei hij vorige maand in een interview met weekblad Die Zeit. „Ik begrijp het onbehagen,” zei hij. „Reizigers zijn slecht geïnformeerd en het personeel is niet behulpzaam. Dat moet anders.”

In datzelfde interview gaat Grube ook in op de gevolgen van de wereldwijde financiële crisis. Een gevolg is dat de enige aandeelhouder van de Deutsche Bahn AG, de Duitse staat, de uitbetaling verlangt van 500 miljoen euro dividend per jaar.

Die eis is onderdeel van het bezuinigingspakket dat de regering-Merkel zojuist op tafel heeft gelegd. Is het dan wel verstandig om in het buitenland te investeren? Ja júist, meent Grube. In eigen land is de Deutsche Bahn haar monopolie kwijt, al meer dan een vijfde van de markt heeft ze moeten afstaan. „Wie in het binnenland krimpt, moet in het buitenland groeien. Met Arriva worden we nummer één in Europa!”

(Trouw) Beeld AFP
(Trouw)Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden