Onbezweet door Afrika, dat kan alleen Joanna Lumley

Geweldig idee van ITV om Joanna Lumley met een boot de Nijl op te sturen. Iedereen die haar kent als luxepaard Patsy uit 'Absolutely fabulous' zal zich afvragen: Hoe 'Patsy' is Joanna? Blijft ze overeind in arm Afrika of verlangt ze smachtend naar Prada en Christian Lacroix? Ik kan u verzekeren: Er zit heel wat Patsy in Joanna. Omroep Max toont het ons elke zondagvond.

Allereerst het taalgebruik. De Nijl is fabulous, het schip absolutely gorgeous en een wilde dadel completely delicious. Het is alsof we Patsy met haar vriendin Edina horen praten over de nieuwste collectie van Harvey Nichols. In werkelijkheid is Lumley op weg naar Luxor, en vraagt ze reisgenoot Mohammed de weg naar de bar. "Ik dwing mezelf af en toe tot een alcoholische versnapering", zegt ze met Brits gevoel voor understatement, "want straks in Soedan sta ik droog."

Jammer dat de vertaling soms de grap vermoordt. Als Lumley moet gaan slapen op een dek vol anomieme reizigers en rondrennende kakkerlakken, concludeert ze ironisch: "What's a cockroach between friends?" Dat klinkt toch heel wat geestiger dan wat Max ervan maakt: "Wie maalt er om een paar kakkerlakken?"

Stijlvol blijft ze altijd. In veertig graden hitte rondlopen als een catwalk-model zonder één druppel zweet, je moet wel de vertolkster van Patsy Stone zijn om dat voor elkaar te krijgen. Een glamourpoes, maar geen tut. Ze stroopt haar witte tropenjurk op om wadend door de Nijl op zoek te gaan naar krokodillen. En aan boord neemt ze enthousiast plaats in de jury van een hilarisch spel: het mummificeren van je echtgenoot. De heren worden in bindsels verpakt en de mooiste wint.

Lumley's reis valt samen met het islamitisch vasten. Geen probleem. "Ik ontbijt nooit, en lunch nauwelijks." Net als Patsy, zij het dat die sinds 1971 of daaromtrent helemaal niet meer heeft gegeten. Leren we ook nog wat over Afrika? Wel wat, al lijkt de informatie vaak regelrecht geplukt uit de reclamefolder van het reisbureau: "Karima is een stad vol echo's van een ver verleden." Tsja. Je moet 'Jewel in the Nile' vooral volgen vanwege Lumley. Of Patsy. Of allebei.

Ook Wim Brands buigt zich over Afrika. In zijn literaire reeks 'Nieuwkomers' (VPRO) trekt hij met de Nigeriaanse schrijfster Chika Unigwe door Antwerpen, haar nieuwe domicilie. Ze bestudeerde er het leven van Nigeriaanse prostituées voor haar roman 'Fata Morgana'.

Hoe Belgisch ben je geworden, wil Brands weten. "Ik ben juist meer Afrikaans geworden", vertelt Unigwe. "In Nigeria droeg ik jeans en shirt, maar hier vaak Afrikaanse kledij." Ze omschrijft haar identiteit als vloeibaar: tegelijk Belg én Nigeriaan. Vorige week zagen we de Marokkaanse auteur Asis Aynan, ('Ik, Driss'), die juist radicaal voor zijn nieuwe vaderland koos: "Ik ben Nederlander."

Het is nog niet geheel helder wat Brands met zijn nieuwe serie beoogt. Wil hij tonen hoe immigratie doorwerkt in de boeken van buitenlandse auteurs of probeert hij te verduidelijken hoe literaire landverhuizers hun plaats hebben gevonden in het nieuwe vaderland? Of gaat het misschien om de vraag hoe deze schrijvers ons laten zien hoe wíj zijn? Het is tot nu toe hinken op te veel gedachten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden