Onbekende doden worden steeds vaker geïdentificeerd, soms nog na decennia

Een coldcasekalender 2018 in de Penitentiaire Inrichting (PI) in Zoetermeer. In 2017 werd door de kalender bij negen oude zaken het politieonderzoek heropend of onderzocht een coldcaseteam de mogelijkheden daartoe.Beeld ANP

Dankzij verbeterde techniek worden onbekende doden vaker geïdentificeerd. Soms nog na decennia.

Het speciale Amsterdamse team voor oude moordzaken heeft inmiddels 32 onbekende doden geïdentificeerd, allen buitenlanders. Er lagen in de hoofdstad zo’n negentig onbekende doden begraven, toen de afdeling zich er in 2010 over ging buigen. Ongeveer de helft van hen was slachtoffer van een misdrijf. 

Een belangrijke verbetering is dat DNA-technieken en databanken steeds preciezer werken. Eén huidcel is nu genoeg om een DNA-profiel te genereren. “Vroeger hadden we een hoeveelheid bloed ter grootte van een 2 euromunt nodig”, zegt forensisch rechercheur Carina van Leeuwen.

In 2015 zijn landelijk alle coldcasezaken geïnventariseerd. Op papier waren dat er toen 1500, maar het vermoeden is dat het werkelijke aantal veel hoger ligt. De politie-­administratie is nogal rommelig op dit punt.

Terreurbestrijding

In Amsterdam alleen al zijn er nu ruim zeshonderd cold cases. Samenwerking tussen het coldcaseteam en de zedenpolitie leidde ertoe dat een dader met een waslijst aan delicten herkend werd als de man die begin deze eeuw gewelddadige verkrachtingen pleegde. Hij komt dit jaar voor de rechter.

Een andere vooruitgang: de Europese Unie maakte in 2011 geld vrij voor terreurbestrijding. Daardoor kon duur isotopenonderzoek een vlucht nemen. Zo’n test geeft aan waar iemand de afgelopen maanden geweest is, door voedselinname en omgevingsinvloeden te analyseren.

En bovendien zijn alle digitale technieken in een stroomversnelling gekomen. Neem communicatie tussen collega’s – landelijk en internationaal – en de opkomst van websites voor vermisten.

Op het gebied van vingerafdrukken (dactyloscopie) zijn computerprogramma’s preciezer ­geworden. Bovendien sloten al bijna dertig Europese landen zich aan bij een verdrag om voor opsporing informatie uit databanken uit te wisselen. Van Leeuwen betreurt dat politiekorpsen uit landen als Marokko, Oekraïne en Rusland niet willen meewerken.

Verjaring

Een andere belemmering voor het oplossen van de cold cases zijn volgens Van Leeuwen verjaringstermijnen. “Bij een misdrijf mag materiaal maar tien jaar bewaard blijven, anders slechts vijf jaar. Zo houd je het onoplosbaar.”

Soms is privacywetgeving voor rechercheurs problematisch: “Als het geen misdrijf is mogen wij het DNA van een onbekende dode niet door de databank strafzaken halen. Het mag wel in de databank vermiste personen. Maar dat zijn alleen Nederlanders. Al onze onbekende lichamen zijn tot nu toe buitenlanders.”

De nieuwste ontwikkeling is dat het coldcaseteam het potentieel succesvolle verwantschapsonderzoek nu ook toepast bij achttien DNA-profielen van onbekende doden. De lichamen krijgen na het onderzoek een plek op een speciaal veld op de Amsterdamse begraafplaats Sint Barbara.

Lees ook: 

Cold-case kalender op grote schaal uitgevent onder (ex)-gedetineerden

De door raadsels omgeven moord op de destijds 70-jarige Emerentia Hogema-Diepenbrock uit Amsterdam is week 39 op de cold-case kalender. 15.000 euro is de beloning voor degene die zoveel informatie geeft dat de moord wordt opgelost.

'Verraden' door het DNA van je familie

Een miniem DNA-spoor is genoeg om een DNA-profiel van de dader te maken waarmee ook familieleden kunnen worden opgespoord. Een crimineel met een grote familie moet dus extra oppassen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden