Recensie

Onbekende componisten doorbreken de passietraditie

De eerste repetitie van de Nasimi-Passion van Franghiz Ali-Zadeh en The Mystical Sacrifice van Djuro Zivkovic onder leiding van dirigent Martyn Brabbins.Beeld RV

Klassiek 
Nasimi-Passion en The Mystical Sacrifice
Concertgebouworkest
Debussy, Zivkovic, Ali-Zadeh
****

Dezer dagen zit niet alleen de concertganger in de zaal bij het Concertgebouworkest, maar is ook het Azerbeidzjaanse televisiejournaal aanwezig. Op het frontbalkon wordt gefilmd, gefotografeerd en gesmiespeld: op het programma twee nieuwe passiecomposities, waarvan eentje uit het Midden-Oosten.

Traditie betekent soms vernieuwing bij het Concertgebouworkest. Rond Pasen voert dit gezelschap niet vanzelfsprekend een oratorium van Bach uit: eens in de vier jaar klinkt er een alternatief. In 2009 hoorden we de 'St. John Passion' van James MacMillan, in 2013 volgde 'Golgotha' van Frank Martin. Dit jaar een double bill van twee oosters geïnspireerde toondichters.

Een geweldige zet, twee in het Westen tamelijk onbekende componisten in de pen laten klimmen om de beladen passietraditie te doorbreken. De Azerbeidzjaanse Franghiz Ali-Zadeh (1947) nam de kersverse 'Nasimi-Passion' mee naar Amsterdam. Ze verenigde poëzie van Nasimi Imadeddin met Koranteksten en flarden Bach in haar zesdelige nieuweling - Bachs 'Johannes-Passion' is haar dierbaar.

Ali-Zadehs filmische idioom kent een waaier aan kleuren. Onder leiding van Martyn Brabbins kwam het orkest tot meeslepende hoogtepunten, bezegeld door forse meppen van het slagwerk. Een toprol werd vervuld door bariton Evez Abdulla, hij kreeg fraai weerwoord van het Groot Omroepkoor dat een inventieve partij te verwerken had.

Ook 'Mystical Sacrifice' van de Serviër Djuro Zivkovic (2016) gaat niet uit van de protestantse traditie, maar is gebaseerd op de orthodoxe paasliturgie. In zijn toontaal vormen meditatieve bewegingen en oosterse tinten een groot goed, mede onderstreept door een elektrische bas. Voor de tenor van dienst had de componist een helse partij in petto. De zanger zat tegen de rand aan van het haalbare, als hij er al niet overheen kukelde.

Prachtkeuze om Debussy's 'Le martyre de Saint Sébastien' als concertopening in te zetten, een stuk dat dwarsverbanden legt tussen oosterse muziek, Wagners 'Parsifal' en middeleeuwse mystiek. Het enige is dat een tandje leniger in de uitvoering welkom was geweest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden