'Onafhankelijkheid is er niet doorgedrukt'

Nederland heeft Suriname ter gelegenheid van de viering van 25 jaar onafhankelijkheid een bedrag van 8,2 miljoen gulden toegezegd. Dat is precies genoeg voor de restauratie van het voormalige kantongerecht.

Het kantongerecht brandde tien jaar geleden af. Maar het staat Suriname vrij te kiezen waar het geld naar toe gaat. Met het cadeau, dat vice-premier Els Borst zaterdag aanbood aan de Surinaamse president Ronald Venetiaan, wil Nederland bijdragen aan de versterking van de rechtsstaat in Suriname. Volgens Borst vormen de 300000 mensen met een Surinaamse achtergrond in Nederland een blijvende brug tussen de twee landen.

Dit weekeinde laaide in Nederland de discussie op over de wijze waarop een kwart eeuw geleden het besluit is genomen om Suriname onafhankelijkheid te geven. Oud-minister van ontwikkelingssamenwerking Pronk ontkent dat hij de onafhankelijkheid van Suriname er in 1975 heeft doorgedrukt. Wel erkent hij dat hij haast geboden achtte, omdat Suriname een van de laatste kolonies ter wereld was.

Hij reageerde gisteren in het tv-programma Buitenhof op het boek 'Knellende Koninkrijksbanden' van Gert Oostindië en Inge Klinkers. Daarin stellen oud-CDA-ministers dat de onafhankelijkheid een tweemans-show was van premier Den Uyl en minister Pronk (beiden PvdA).

Pronk zegt dat ook CDA-minister De Gaay Fortman bij het proces betrokken was. Dat Pronk zou hebben doorgedramd ziet hij niet zo. ,,Ik dramde destijds altijd. Maar ik heb de onafhankelijkheid er nooit doorgedrukt. Een meerderheid in Suriname had er zelf om gevraagd''.

In NRC Handelsblad van zaterdag geven de auteurs van 'Knellende Koninkrijksbanden' een voorproefje van hun studie. Die is gemaakt in opdracht van de overheid, en verschijnt binnenkort. Andere ministers dan Pronk en Den Uyl voorzagen problemen, aldus de auteurs. Suriname wilde een lange overgangstijd, maar de Nederlandse regering niet.

De vorig jaar overleden oud-minister Van der Stee (KVP) zegt in het boek: ,,Ik was ervan overtuigd dat ze er niet klaar voor waren. We hebben Suriname eruit geschopt.'' Toenmalig minister Lubbers spreekt van een 'tweemansshow'. De minister voor Surinaamse zaken, de ARP'er De Gaay Fortman, zou onder druk van Den Uyl en Pronk zijn bezweken.

De haast bij de onafhankelijkheid was volgens Pronk nodig omdat Suriname een van de laatste kolonies in de wereld was. ,,Zo'n koloniale band paste niet meer. We waren al te laat. Dat vind ik nu nog steeds'', aldus Pronk. Bovendien wilde Nederland fouten als bij de verzelfstandiging van Indonesië voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden