Lezing

Omtzigt richt zijn pijlen op Rutte

 Pieter Omtzigt tijdens het debat in de Tweede Kamer over de situatie in Afghanistan Beeld ANP
Pieter Omtzigt tijdens het debat in de Tweede Kamer over de situatie in AfghanistanBeeld ANP

Een steeds groter wordende groep werkende armen, toenemende woningnood, een afbrokkelende rechtsstaat en een volstrekt verstoorde verhouding tussen overheid en burger. Dat is wat het teruggekeerde Kamerlid Pieter Omtzigt ziet als hij naar Nederland kijkt. En dat is in hoge mate te wijten aan overheidsbeleid dat alleen gericht is op beeldvorming, aldus Omtzigt tijdens een lezing in debatcentrum De Balie, waar hij zijn plannen als Kamerlid uiteenzette.

Volgens Omtzigt is er zelfs sprake van een ‘gecorrumpeerde en op beeldvorming gerichte bestuurscultuur’, die ontstaan is onder de voorgaande kabinetten onder leiding van premier Rutte. Daarin worden structurele problemen teruggebracht tot incidenten, zodat die niet opgelost worden, zoals de gaswinning in Groningen, of het toeslagenschandaal.

Omtzigt zei in zijn lezing te kiezen voor een aantal onderwerpen waarop hij zich wil richten de komende jaren. De belangrijkste thema’s zijn bestaanszekerheid voor mensen, wonen, en een goed functionerende overheid en rechtsstaat ‘die burgers beschermt en er niet overheen walst’.

Hervormd belastingstelsel

Het voormalig CDA-Kamerlid hekelde de sturing op statistieken, bijvoorbeeld waar het gaat om de definitie van armoede of bestaanszekerheid. Hij wees op de verdubbeling van het aantal daklozen, terwijl officieel de armoedecijfers gedaald zouden zijn. Het belastingstelsel zou zo hervormd moeten worden dat er pas belasting geheven wordt als zeker is dat een huishouden genoeg heeft om van rond te komen.

Op het terrein van de woningmarkt moet de overheid een centrale rol nemen om gebieden aan te wijzen waar grootschalig gebouwd kan worden – ook als dat op landbouwgrond is. De verhuurdersheffing voor woningcorporaties moet afgeschaft worden om hen in staat te stellen meer sociale huurwoningen te bouwen. Volgens Omtzigt gebeurt er al jaren niets, doordat plannen die nu gemaakt worden pas jaren later resultaat opleveren, zodat er voor politici weinig mee te winnen is bij de eerstvolgende verkiezingen.

Nieuw kiesstelsel

Om de verhouding tussen de overheid en de burger te herstellen, verwees Omtzigt naar de voorstellen die hij eerder deed in zijn boek dat voor de verkiezingen verscheen. Daarin pleit hij onder meer naar een grondwettelijk hof waar wetsvoorstellen worden getoetst aan de Grondwet. Een nieuw kiesstelsel waarin zetels per provincie worden verdeeld, zou Kamerleden een sterkere positie moeten geven ten opzichte van partijen. Zo zouden zij hun controlerende en wetgevende taak beter kunnen invullen, los van partij- en coalitiedwang.

Over de huidige formatie is Omtzigt niet positief. Hij bepleit een zogeheten extraparlementair kabinet, “bestaande uit bewindspersonen van verschillende politieke kleuren en niet gebonden aan een zeer gedetailleerd regeerakkoord”. De partijleiders blijven in dat geval allemaal in de Tweede Kamer, waar het kabinet op zoek moet naar meerderheden op verschillende onderwerpen.

Lees ook:

Pieter Omtzigt moet zich als onafhankelijk parlementariër opnieuw uitvinden

Ex-CDA’er Pieter Omtzigt keerde deze week terug in Den Haag. Welk lot is de bij de stemmers populaire parlementariër daar beschoren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden