Omstreden Primark opent vlaggeschip in Amsterdam

De laatste voorbereidingen worden getroffen voor de opening van de winkel aan het Damrak in Amsterdam. Beeld Jean-Pierre Jans

Primark is voor veel tienermeisjes een walhalla vol spotgoedkope, hippe kleding. Vandaag gaat in Amsterdam het grootste filiaal van Nederland open.

Een avondjurk voor 13 euro. Een sweater voor 6 euro. Keuze uit een stuk of dertig badjassen in verschillende kleuren en prints. Zitjes met wifi voor wachtende mannen. Zeven etages met 95 kassa's, 124 paskamers en 546 paspoppen. De Primark op het Damrak, die vandaag open gaat, is extreem goedkoop én groot.

Het vlaggeschip, zo noemen Ronald Voogt, directeur Benelux, en Tim Kelly, directeur communicatie, deze zestiende Nederlandse vestiging van Primark, die bijna 8300 vierkante meter beslaat.

De Ierse keten, die in 2008 zijn eerste Nederlandse winkel opende in Rotterdam, is relatief laat met een filiaal in Amsterdam. "Een goed pand met voldoende vierkante meters op een goede locatie is niet altijd meteen te vinden", zegt Voogt. "Uiteindelijk hebben we nu deze fantastische plek, waar veel toeristen langskomen."

De opmars van de budgetketen is nog niet ten einde. Volgend jaar komen er winkels in Hilversum en Zwolle. In 2018 openen nieuwe filialen in Tilburg en Rotterdam. Aan een online shop begint Primark niet. "Wij zijn een winkelketen van steen", zegt Kelly. "Winkelen bij ons is een belevenis."

Arbeidsomstandigheden

Bij de opening van een Primark horen hordes kooplustige tienermeisjes, maar over deze belangrijke klantengroep willen Kelly en Voogt het niet al te veel hebben. "Primark is er voor het hele gezin, niet alleen voor jonge meisjes", benadrukken ze meerdere malen. Ook van de rommeligheid waar de winkels van Primark bekend om staan, is al lang geen sprake meer. "Dat was in het begin zo", zegt Voogt. "Maar inmiddels hebben we enorme vooruitgang geboekt." Nog zo'n vooroordeel over Primark: dat de kleding na een paar keer wassen al uit elkaar valt. "Het is verdrietig als mensen dat denken", zegt Voogt. "Onze mode is van goede kwaliteit."

De schrikbarend lage prijzen, die op grote kaartjes aan de kleding van de paspoppen hangen, maken Primark populair bij een groot publiek. Maar ze roepen ook vragen op. Het kan haast niet anders of de kleding wordt gemaakt onder slechte arbeidsomstandigheden, is het vermoeden van onder meer Schone Kleren Campagne, een stichting die actievoert voor betere omstandigheden in kledingfabrieken. Maar dat vermoeden kunnen ze niet hard maken.

Dat Primark zo goedkoop is, heeft hele andere oorzaken, zegt Kelly. "Primark doet weinig aan marketing, accepteert een lagere marge dan de concurrentie, bestelt hele grote partijen zover mogelijk van tevoren en werkt niet met tussenpersonen."

Verantwoord

Volgens Kelly doet Primark van alles om ervoor te zorgen dat er in de kledingfabrieken op een verantwoorde manier wordt gewerkt. "We hebben een team van 75 mensen die jaarlijks 2400 controles uitvoeren. Als een fabriek zo'n controle niet doorkomt, bestellen we daar geen kleding meer."

Verder heeft Primark zich na het instorten van Bengaalse kledingfabriek Rana Plaza in 2013 aangesloten bij een initiatief om binnen een aantal jaar ervoor te zorgen dat kledingfabrieken wel veilig zijn.

Spotgoedkope kleding, hoe kan dat?

Vraag je Primark hoe het kan dat de kleren die ze verkopen zo extreem goedkoop zijn, dan hebben ze direct hun antwoord klaar. Toch heeft Tara Scally van de Schone Kleren Campagne zo haar twijfels. "Primark zegt niet welke producenten voor hun werken. Daardoor is het niet te checken of het klopt wat ze zeggen over de arbeidsomstandigheden."

Volgens Schone Kleren Campagne is nog altijd 99 procent van de kledingsector niet 'schoon'. "Mensen werken zes dagen per week tien tot twaalf uur per dag, vaak in onveilige fabrieken. Bijna niemand verdient een loon waar een gezin enigszins van kan rondkomen."

Niet dat het makkelijk is om de gang van zaken in de kledingfabrieken te veranderen, maar er zijn bedrijven die meer doen. Zo zijn bijvoorbeeld Claudia Sträter, Filippa K en King Louie aangesloten bij de Fair Wear Foundation. "Dat is een stichting die onafhankelijk checkt of de arbeidsomstandigheden in de fabrieken wel op orde zijn." Primark voert de controles zelf uit. "Dat is niet transparant", vindt Scally. "Ook maken ze hun prijsopbouw niet inzichtelijk, waardoor niet is vast te stellen dat zij zorgdragen voor een leefbaar loon voor de fabrieksmedewerkers."

Al deze kritiek geldt voor meer kledingketens, maar op Primark is nog iets extra's aan te merken. "Primark hanteert nog lagere prijzen dan de concurrentie. Die moet daar voor een deel in meegaan. Voor fabrieksmanagers kan het een reden zijn om toch nog goedkoper te produceren. Ondertussen gaan klanten denken dat dit soort lage prijzen realistisch zijn. Bovendien stimuleren de lage prijzen het wegwerpconsumeren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden