Omstreden luchtaanval Mosul ‘kost honderden levens’

Dikke rookwolken stegen ook vandaag weer op uit het historische centrum in het westen van Mosul, waar zware gevechten gaande zijn tussen Iraakse troepen en strijders van Islamitische Staat. Beeld REUTERS

Terwijl Iraakse troepen melden dat zij vandaag opnieuw de oude stad van Mosul hebben aangevallen, is er grote onduidelijkheid over een luchtaanval op West-Mosul waarbij anderhalve week geleden mogelijk meer dan 200 burgers zijn gedood. 

Door de berichten over grote aantallen burgerslachtoffers en de zware tegenstand van IS overweegt het Iraakse leger nu een andere strategie te kiezen bij de herovering van Mosul, zei een Amerikaanse generaal van de anti-IS-coalitie.

De afgelopen week sijpelden steeds meer berichten door vanuit West-Mosul dat een of meerdere zware explosies een groot aantal huizen in het district Jadida met de grond gelijk had gemaakt. Sommige bronnen meldden dat daarbij meer dan 200 burgerslachtoffers zouden zijn gevallen. De explosie zou mogelijk veroorzaakt zijn door een luchtaanval van de door de VS geleide coalitie.

Wat er precies is gebeurd op 17 maart in Jadida is nog altijd onduidelijk. Het is uiterst lastig om aan betrouwbare informatie te komen in het door IS bezette westelijke deel van de stad, waar zwaar wordt gevochten. Ook spreken sommige bronnen elkaar tegen.

Vrachtautobom

Een gemeenteambtenaar in Mosul vertelde afgelopen zaterdag dat 240 lichamen uit het puin waren gehaald. Een gemeenteraadslid en twee getuigen zeiden dat een luchtaanval van de coalitie een vrachtwagen geladen met explosieven had geraakt, waardoor de gebouwen waren ingestort. Een leraar die ooggetuige was meldde ook dat IS in de wijk Jadida een vrachtautobom had geparkeerd.

Veel inwoners van West-Mosul vluchten voor de zware strijd in hun stad. Beeld REUTERS

Het hoofd van de gemeentelijke mensenrechtenraad Ghazwan al-Dawoodi zei met een team de rampplek te hebben bezocht. Hij stelde dat er 173 doden waren gevallen nadat een grote groep mensen door IS-strijders een bunker in waren gedreven, waarna de strijders het vuur openden op een vliegtuig van de coalitie om een luchtaanval uit te lokken. Een functionaris van de provinciale gezondheidsdienst zei dat er 160 lichamen uit het puin waren gehaald en begraven.

Deze cijfers contrasteren sterk met die van het Iraakse leger. Dat meldde gisteren dat er 61 lichamen onder het puin zijn gevonden, en ontkent dat er honderden burgerdoden zijn gevallen. In een verklaring stelde het leger dat er geen bewijs is dat de gebouwen zijn ingestort door luchtaanvallen. Volgens het leger heeft Islamitische Staat het gebouw zelf opgeblazen.

Luchtaanval erkend

Zaterdag erkende de coalitie wel dat er, op verzoek van het Iraakse leger, een luchtaanval was uitgevoerd op de plek waar de burgerslachtoffers zijn gemeld. De VS stelden ‘alle geloofwaardige beschuldigingen’ van hoge aantallen burgerdoden door recente luchtaanvallen te onderzoeken, en zei er alles aan te doen om burgers te beschermen.

In het door IS bezette deel van West-Mosul verblijven naar schatting nog 600.000 mensen. Het Iraakse leger probeert het oude centrum van de stad al weken onder controle te krijgen. De troepen staan nu op een paar honderd meter van de moskee waar IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi bijna drie jaar geleden het kalifaat uitriep.

Een sluipschutter van de Iraakse federale politie neemt zijn positie in, in een verwoest gebouw in de oude stad van Mosul. Beeld REUTERS

Daarbij stuiten ze op grote weerstand van IS-strijders. “We weten dat als de moskee eenmaal valt, dat het einde is van het kalifaat”, zei sergeant Hassan, een scherpschutter van de Iraakse politie. “Maar eerst proberen we de gezinnen te beschermen die vluchten.”

Menselijk schild

Volgens inwoners die daarin slaagden, verschansen de strijders van de terreurbeweging zich in woonhuizen en gebruiken de bewoners als menselijk schild. Ook maken IS-strijders handig gebruik van het doolhof van nauwe steegjes en straatjes in het dichtbevolkte historische centrum. Op veel plaatsen in de stad heeft IS autobommen en boobytraps geplaatst, en vallen strijders met bomauto’s en drones met bommen posities van het Iraakse leger aan.

Door de zware tegenstand en de berichten over grote aantallen burgerdoden overweegt het Iraakse leger zijn strategie te wijzigen, zei een Amerikaanse generaal van de coalitie vandaag. Het Iraakse leger zal wellicht proberen eerst de oude stad te isoleren in plaats van zich er een weg dwars doorheen te vechten, en dan de rest van West-Mosul te bevrijden en zo IS in tweeën te splitsen, zei generaal John Richardson vandaag tegen persbureau Reuters.

“Ze weten dat het oude centrum het zwaartepunt is en ze weten ook dat ze er uiteindelijk in moeten om het te veroveren, vanwege de symbolische waarde van de moskee”, aldus Richardson.

Lees ook: Leren tussen puin en pijn in verwoest Mosul

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden