Omstreden Kremlin-criticus Berezovski groef zijn eigen graf

De Russische miljardair Boris Berezovski (R) naast Boris Jeltsin in 1999. Beeld epa
De Russische miljardair Boris Berezovski (R) naast Boris Jeltsin in 1999.Beeld epa

De Russische Boris Berezovski is overleden. De 67-jarige oligarch werd vandaag dood aangetroffen op zijn landgoed nabij de Engelse stad Ascot in het graafschap Surrey. Hij was de eerste miljardair van Rusland. Maar het land waar hij zijn goudmijn aanboorde, was voor hem de afgelopen jaren verboden gebied.

Oligarch Boris Berezovski leefde het laatste deel van zijn leven in vrijwillige ballingschap in Groot-Brittannië, omdat president Vladimir Poetin hem de toegang tot Rusland onmogelijk maakte. Dezelfde Poetin die hij eigenhandig in het zadel heeft geholpen.

Berezovski was een van de eerste zakenlieden van de Sovjet-Unie. Zijn vlotte babbel, uitgebreide netwerk en energieke houding zorgden ervoor dat hij in de tijd van perestrojka, in de jaren 80 en 90, onder Gorbatsjov en Jeltsin miljoenen verdiende. Berezovski kocht de grootste autofabriek van Rusland: AvtoVAZ - bekend van de Lada - en het grootste Russische televisiekanaal ORT.

In 1996 moest Berezovski zich ook in de politiek mengen, toen de communist Zjoeganov de presidentsverkiezingen dreigde te winnen. Die was van plan de vrijemarkteconomie in de Sovjet-Unie terug te draaien. Met een felle verkiezingscampagne (mogelijk gemaakt dankzij geldstromen van de oligarchen) won Jeltsin een tweede termijn, waardoor Berezovski zijn imperium kon uitbreiden.

Poetin
Halverwege Jeltsins tweede termijn, rond 1998, was Berezovski een van de personen die op zoek gingen naar iemand die de verzwakte president kon vervangen. De oud-KGB-agent Vladimir Poetin kwam in beeld. Volgens ingewijden zou Berezovski Poetin hoogstpersoonlijk hebben voorgedragen aan Jeltsin. Poetin was kneedbaar en zou de belangen van de oligarchen behartigen. Maar Berezovski bleek zijn eigen graf te hebben gegraven.

Onder Poetin verloren alle oligarchen politieke macht. Die ging zijn eigen weg en Berezovski bekritiseerde zijn beleid. Die kritiek tolereerde Poetin niet. Dat leidde ertoe dat Berezovski uiteindelijk uitweek naar Londen. Aanklacht na aanklacht volgde, de uit de toom gevallen oligarch werd veroordeeld voor fraude en belastingontduiking. Hij verloor zijn Russische bezittingen en Rusland bleef om zijn uitlevering vragen. Zonder succes, Berezovski verkreeg in 2003 asiel in Engeland. Hij ging door het leven als Platon Jelenin.

Vanuit zijn uitvalsbasis heeft hij wel politieke invloed proberen uit te oefenen. Vooral door het financieren van democratische instituten in Rusland en het steunen van revoluties. In Rusland was hij echter verre van populair. Hij werd gezien als een van de mannen die de Russische economie om zeep hielpen, door zich het belastinggeld van de Russen toe te eigenen. Berezovski werd gezien als een wetteloze en onethische geldwolf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden