Omstreden Duits tolplan stap dichterbij

Beeld anp

Automobilisten hebben na volgend jaar een vignet nodig om op Duitse snelwegen te rijden. Dat is het gevolg van afspraken die de Duitse minister van verkeer Dobrindt vandaag maakte met de Europese Commissie. De CSU-minister, die op belangrijke punten concessies moest doen, wacht nog een laatste horde voor het plan wordt ingevoerd: het overtuigen van de Duitse coalitie.

In Duitsland was de omstreden tolheffing, die eigenlijk begin 2016 moest ingaan, al bijna opgegeven. Het prestigeproject van de Beierse coalitiepartij CSU stuitte in Europa op grote bezwaren. Brussel zette vorig jaar een zogeheten inbreukprocedure in gang, waardoor het wetgevingsproces stil kwam te liggen. Afgelopen september kondigde de Commissie nog aan naar het Europese Hof van Justitie te stappen om het plan aan te vechten.

Belangrijkste kritiek van Brussel en Duitslands buurlanden was dat het tolvignet niet-Duitse weggebruikers discrimineert. Dobrindt wilde Duitse automobilisten volledig compenseren door de wegenbelasting net zo veel te verlagen als de prijs van een jaarvignet. Daarnaast vonden critici dat de tol het vrije verkeer van personen en goederen zou worden beperkt.

Dat Brussel nu toch akkoord gaat, is daarom opvallend. Het verbaast des te meer omdat eurocommissaris Violeta Bulc voor verkeer in 2015 nog met plannen kwam voor één Europees tolheffingssysteem. Afgelopen april moest zij al toezien hoe België een vrachtwagenheffing invoerde.

Ook de rol van de Duitse regering is dubieus. In de vluchtelingencrisis pleitte het land immers voor open grenzen in Europa en was fel tegen het sluiten van de Balkanroute. Nu wil Duitsland op eigen houtje een heffing invoeren die vooral buitenlanders raakt.

Maar Berlijn is volgens Brussel aan de belangrijkste bezwaren tegemoet gekomen. Dobrindt heeft het instaptarief voor de tolvignetten verlaagd. Zo betalen automobilisten van zuinige auto's straks geen €5 maar €2,50 om tien dagen op Duitse snelwegen te kunnen rijden. De prijs van een tiendagenvignet loopt in vijf stappen op tot €20 voor de meest vervuilende auto's. Ook een vignet voor twee maanden is goedkoper geworden voor zuinige auto's: van €16 naar €7. Vervuilende auto's zijn daarentegen duurder uit ten opzichte van het oorspronkelijke plan, geen €30 maar €40.

Nog geen zekerheid

Daarnaast heeft de CSU-minister het compensatiesysteem aangepast. Alleen Duitsers met de meest milieuvriendelijke auto's worden in hun wegenbelasting volledig gecompenseerd voor de tol. Vorige week bleek uit antwoorden van minister Schultz van Haegen op Kamervragen al dat niet-Duitse automobilisten geen tol hoeven te betalen voor regionale wegen in Duitsland. Nederlanders die bij de grens wonen, kunnen zo zonder te betalen boodschappen doen of naar hun werk in Duitsland, mits ze de snelweg niet gebruiken.

Het is echter nog geen zekerheid dat het aangepaste tolplan echt wordt ingevoerd. Dobrindt moet eerst de coalitie achter zich krijgen om de wet door de Bonsdag te kunnen loodsen. Dat kan nog lastig worden: in het regeerakkoord van 2013 is op verzoek van de SPD nadrukkelijk afgesproken dat Duitse automobilisten niet duurder uit zijn door invoering van de tol. Nu de minister alleen bezitters van zuinige auto's volledig compenseert, lijkt hij die belofte niet na te kunnen komen.

De vraag is ook of de administratieve kosten van het tolsysteem zullen opwegen tegen de baten. In Duitsland vrezen verkeersexperts dat het aangepaste plan minder oplevert dan verwacht. Maar Dobrindt schat de inkomsten volgens Duitse media nog steeds op €500 miljoen per jaar.

Als het tolplan toch door de Bondsdag komt, wacht het mogelijk bezwaarprocedures van buurlanden Oostenrijk en Nederland. De Oostenrijkse minister van verkeer heeft al gedreigd naar het Europese Hof van Justitie te stappen, Schultz van Haegen liet vorige week weten haar opties te bekijken. Wanneer automobilisten gaan betalen, is daarom onduidelijk. Invoering zal volgens Dobrindt in ieder geval over de Duits verkiezingen van volgend najaar worden getild.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden