Omheinen is ingrijpen tegen de natuur

TONKO UFKES en WADLOOPGIDS

Nu al verheug ik me op de Wadlooptochten in het voorjaar; hoe deelnemers vanuit het hele land aankomen bij het Groninger gehucht Noordpolderzijl en zij daarna gespannen achter mij aan de steile dijk oplopen. Nog voor we goed en wel boven zijn hoor ik vast weer het verbaasde 'oh' en 'ah', zo overweldigend vindt iedereen het Waddengebied: echte Nederlandse natuur.

Toch, voor we van de dijk naar het drooggevallen land lopen, leg ik altijd uit wat dat betekent: dus met krachten buiten ons om en met het menselijk ingrijpen. Bij het Wadlopen richten we ons naar het getij en voordat het water opkomt, moeten we terug zijn op de dijk. Twee keer per dag komt onverbiddelijk de vloed. En ook het weer is belangrijk, want bij mist of onweersdreiging gaan we niet van de dijk. Bij het Wadlopen zijn we te gast in de natuur.

De kwelders langs de dijk worden onderhouden en zijn beschermd door rijsdammen, zodat kwelderplanten kunnen groeien en vogels een broedgebied hebben. En Rottumerplaat en Rottumeroog zouden daar zonder ons niet liggen: Rottumerplaat is nog geen honderd jaar oud en kon een aardig eiland worden nadat op een zandplaat een stuifdijk gelegd werd. Dit nieuwe eiland is nodig omdat het oude Rottumeroog zonder menselijk ingrijpen al lang in de Eems zou zijn verdronken. Trouwens, zonder dijk op Deltahoogte zag het hele gebied er volkomen anders uit.

Het meest bijzonder is misschien wel dat Wadlopers het gebied beleven als echte natuur, als ongerepte wildernis. De dijk, de kwelder, Rottumerplaat zien ze als natuurlijk onderdeel.

Elke keer als ik met de trein langs de Oostvaardersplassen rijd, denk ik aan mijn ervaringen en vooral dat dit stuk Flevoland in wezen ook echte Nederlandse natuur is. Eigenlijk zou men ook hier planten en dieren met rust moeten laten en tegelijk voorzichtig bepaalde processen begeleiden.

Helaas gebeurt dat niet. Een ingrijpend verschil is dat er hekken staan. Door dieren in te sluiten en juist andere buiten te sluiten vervalt een mogelijk evenwicht: omheinen is menselijk ingrijpen tegen de natuur. Zo heeft een kudde Konikpaarden waarschijnlijk oneindig veel ruimte nodig, én ook wolven en beren die de grootte van de kudde op peil kunnen houden.

Zo worden de Oostvaardersplassen nooit natuurlijk. Zelf houd ik van echte Nederlandse natuur, een samenspel van natuur en mens. Waar geen hek aan te pas komt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden