Ombudsman: Overheid maakt inburgeren veel te moeilijk

Vrouwen op een inburgeringscursus in Utrecht. Beeld Werry Crone

Het huidige inburgeringsstelsel zit inburgeraars alleen maar in de weg. Het moet onmiddellijk anders, stelt de Nationale Ombudsman.

De overheid maakt het inburgeraars moeilijker in plaats van gemakkelijker om hun plek te vinden in de Nederlandse samenleving. De inburgeringseisen zijn te ingewikkeld, instanties geven mensen tegenstrijdige opdrachten en wie niet snel genoeg zijn examens haalt, krijgt te snel een boete. Dat moet per direct beter, stelt de Nationale Ombudsman in een zojuist verschenen rapport over het inburgeringsstelsel. 

De conclusies van het onderzoek naar inburgering bevestigen wat de ombudsman in eerdere onderzoeken, bijvoorbeeld naar mensen in de schuldhulpverlening, ook al zag: de Nederlandse overheid vindt het erg ingewikkeld om er te zijn voor al haar burgers, ook de kwetsbare. Keer op keer worden regels centraal gesteld en worden mensen van het kastje naar de muur gestuurd. 

Oerwoud

Dat leidt voor mensen die moeten inburgeren tot 'problemen in het kwadraat', aldus de ombudsman. Ze raken verstrikt in het oerwoud van de Nederlandse regelgeving, terwijl ze de taal nog moeten leren, moeten wennen aan een nieuw land, vaak getraumatiseerd zijn en familie willen laten overkomen. 

Als het dan eenmaal mis gaat - door een onhandige keuze van de inburgeraar, doordat die een brief niet begrijpt, of doordat verschillende instanties verschillende opdrachten geven - gaat het ook meteen goed mis. 

De ombudsman signaleert dat de boetes die inburgeraars krijgen als ze hun examens niet op tijd halen, soms buitenproportionele gevolgen hebben. Van de inburgeraars die in 2013 startten met hun cursussen heeft meer dan één op de zeven een boete gekregen. De helft van die boetes bedroeg 1250 euro, het maximale bedrag. 

Op de schop

Is dat nu altijd nodig, vraagt de ombudsman zich af. In het rapport staat een voorbeeld van de Cubaan Yuri. Wegens gezondheidsklachten haalde hij zijn laatste inburgeringsexamen niet binnen de gestelde drie jaar. Ondanks een doktersverklaring en het feit dat hij tot dan toe alles in een keer had gehaald, kreeg hij de maximale boete opgelegd. 

Verantwoordelijk minister Wouter Koolmees (D66) heeft al aangekondigd dat het inburgeringsbeleid in 2020 op de schop gaat. Maar, zegt de ombudsman, ten eerste hebben de huidige 84.459 inburgeraars daar niets aan. En ten tweede kan een overheid wel nieuwe regels maken; als die niet ook meer rekening gaat houden met de persoonlijke situatie van mensen, hebben burgers er nog niets aan. 

Lees ook:

Vast tussen de raderen van het inburgeringsbeleid

Het inburgeren van de grote aantallen vluchtelingen die twee jaar geleden naar Nederland kwamen, is een megaklus. Niemand is blij met hoe het gaat. Het inburgeringsbeleid in vier kwalen.

Nieuwkomers stuiten bij hun inburgering op malafide taalbureaus, bleek begin dit jaar. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden