Ruinerwoldzaak

OM wil vervolging van vader in Ruinerwold-zaak stoppen. ‘Hij zit gevangen in zijn eigen brein’

De rechtbank voor aanvang van de pro-formazitting in de strafzaak tegen hoofdverdachte Gerrit Jan van D. en de Oostenrijkse huurder en klusjesman Josef B. in de zaak Ruinerwold. Beeld ANP
De rechtbank voor aanvang van de pro-formazitting in de strafzaak tegen hoofdverdachte Gerrit Jan van D. en de Oostenrijkse huurder en klusjesman Josef B. in de zaak Ruinerwold.Beeld ANP

De rechtszaak tegen de hoofdverdachte in het ‘Ruinerwold-proces’ moet stoppen. Zijn eerder opgelopen beroerte maakt een eerlijk proces onmogelijk, vinden het OM, zijn advocaat en deskundigen.

Het Openbaar Ministerie wil Gerrit Jan van D. (68), hoofdverdachte in het ‘Ruinerwold-proces’, niet langer vervolgen. Reden is dat Van D. door een in 2016 opgelopen beroerte niet kan praten en niet voldoende in staat zou zijn om zijn proces te begrijpen en zichzelf te verdedigen.

“Voorzetting van de zaak schendt het recht op een eerlijk proces”, aldus de officier van justitie vanochtend tijdens de voorbereidende zitting in de rechtbank in Assen. “Hij zit gevangen in zijn eigen brein.” De officier heeft de rechtbank gevraagd om het OM niet-ontvankelijk te verklaren en wil de strafvervolging stoppen. De rechter beslist daarover op 4 maart . Als het verzoek wordt gehonoreerd, komt Van D. vrij. Tot grote onvrede van zijn vier oudste kinderen die erkenning willen voor het leed dat hen is aangedaan.

Het oordeel van het OM sluit aan bij de conclusie van deskundigen. Zij stelden in een eerdere zitting dat niet is te controleren wat Van D. wel en niet begrijpt. Het gevaar voor overschatting van zijn begrip dat ook is aangetast ligt op de loer. Hij kan enkel ja knikken of nee schudden met zijn hoofd en is halfzijdig verlamd. De advocaat van Van D. bepleit al sinds de start van de strafzaak dat een vervolging vanwege de slechte medische toestand van zijn cliënt onmogelijk is. Hij heeft de rechtbank verzocht om de voorlopige hechtenis te beëindigen.

Verborgen in boerderij

De rechtszaak tegen Van D. en zijn klusjesman Josef B. is al ruim een jaar aan de gang. In oktober 2019 trof de politie in het Drentse Ruinerwold een verborgen gezin aan, dat al jaren in afzondering leefde in een boerderij. Vader Van D. en zijn zes jongste kinderen leefden daar zonder dat de buitenwereld van hun bestaan afwist.

De vader wilde zijn eigen religie stichten en zag de Drentse boerderij als een nieuw paradijs op aarde. Het OM verdenkt hem ervan dat hij zijn in totaal negen kinderen heeft opgesloten en twee van zijn oudste kinderen mishandelde en seksueel misbruikte.

‘De zaak mag niet als een nachtkaars uitgaan’

Vijf van zijn jongste kinderen die ook in de boerderij woonden, staan nog altijd achter hun vader en willen het leven met hem oppakken. Voor de vier oudsten ligt dat heel anders. Slachtofferadvocaat Corinne Jeekel droeg in de rechtszaal een verklaring van hen voor. Zij menen dat de zaak wel door kan gaan.

“Het geeft erkenning voor onbeschrijfelijk leed dat ons is aangedaan. Vanaf de geboorte zijn we stelselmatig geïndoctrineerd”, vertelde Jeekel namens de kinderen. Ze gaf voorbeelden waarbij de kinderen door hun vader werd verteld dat contact met de buitenwereld onrein maakte, waardoor slechte geesten in het lichaam zouden binnenkomen. “Dan werd je ook gestraft, afgezonderd en moest je bidden. Soms uren, dagen, weken achter elkaar. Zonder eten, wat water en afgezonderd.” De zaak mag niet als een nachtkaars uitgaan, vinden de oudste kinderen. “Hij is en blijft nog steeds een serieus gevaar. Wat hij ons heeft aangedaan, kan niet zonder consequenties blijven.”

De rechtbank beslist op 4 maart of het proces moet worden gestopt, al lijkt het doorgaan van de zaak nu onwaarschijnlijk. De zaak tegen klusjesman Josef B., die eerder werd vrijgelaten in afwachting van de inhoudelijke behandeling, kan wel doorgaan.

Lees ook:

Ruinerwold-vader kan eigen zaak niet begrijpen vanwege een beroerte. ‘Hij kan zo geen eerlijk proces krijgen’

Vader Gerrit Jan van D., verdachte in de Ruinerwold-zaak, is vanwege een beroerte niet in staat om zijn eigen proces te begrijpen, concludeert zijn advocaat. De rechters willen nu zelf in contact treden met de vader van het kluizenaarsgezin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden