Om subsidie te krijgen, overdrijven werkgevers en mbo stagetekort

Beeld thinkstock

Volgens werkgevers en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) leidt de huidige crisis op de arbeidsmarkt tot een tekort aan stageplekken voor technische studenten in het bedrijfsleven, maar die bewering klopt niet. Een rondgang van Trouw langs bedrijven en andere betrokken partijen toont aan dit stageprobleem er helemaal niet is. In hun lobby om subsidie te krijgen, geven werkgevers en mbo een verkeerde voorstelling van zaken.

De koepel van werkgevers en mbo's, Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), stelt dat mbo-scholen technische opleidingen moeten sluiten door gebrek aan stageplaatsen en dat leerlingen daardoor geen diploma halen. Er is daarom extra subsidie nodig, aldus SBB.

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland zeggen dat zij zonder geld geen stageplekken kunnen creëren door het slechte economische tij. "Veel ondernemers kunnen hun eigen personeel nauwelijks aan het werk houden." De minister, die de subsidie-aanvraag ontving, beaamt dat er een ernstig probleem is. Zij luidde vorige week de noodklok omdat een gebrek aan stageplaatsen ertoe leidt dat "duizenden leerlingen hun beroepsopleiding niet kunnen afmaken".

Navraag leert echter dat de koepel van roc's, de MBO-Raad, en het ministerie van onderwijs geen enkele school kunnen noemen die een opleiding moet sluiten door gebrek aan stagemogelijkheden. Bovendien kunnen de MBO-Raad, het ministerie of belangenorganisaties voor mbo'ers als Job of FNV Jong geen voorbeeld noemen van een leerling die geen diploma heeft kunnen halen, omdat hij geen stageplek kon vinden.

Voor roc's is het sinds de crisis weliswaar lastiger, maar uiteindelijk wordt voor iedere leerling een plek gevonden. De werkgeverskoepels in de metaalsector zeggen dat zij keihard werken om voldoende stageplekken en leerbanen te creëren. Dat lukt. "Het zou een schande zijn als er ook maar een leerling was die zijn diploma niet kon halen. Zeker nu we inzetten op meer technisch personeel", zegt Peter Paul Steinweg van Koninklijke Metaalunie.

In de praktijk is er geen enkele grondslag te vinden voor de bewering dat de Nederlandse economie gediplomeerde vakmensen zou mislopen vanwege gebrek aan stageplekken. De ambities die Nederland heeft om tot aan 2020 jaarlijks 30.000 extra technische vakmensen op te leiden, komen niet specifiek daardoor in het nauw.

De minister doet geen eigen onderzoek naar de stagetekorten, maar verlaat zich op de SBB. Die heeft sinds vorig jaar een meldpunt, waar tekorten doorgegeven kunnen worden. Uit de meldingen blijkt dat er gebrek is aan stageplaatsen in de bouw, kinderopvang, schoonheidsspecialisme, carrosserie en transport. In de ene regio is het tekort groter dan in de andere, maar nergens vallen leerlingen hierdoor uit.

Ook constateert de SBB dat steeds meer leerlingen kiezen voor een theoretische mbo-opleiding in plaats van een praktische, omdat het daarin makkelijker is om een stage te vinden. Is dat een probleem? De SBB vreest dat de stages in de theoretische leerweg onder druk komen te staan. Maar meer dan vrees is dat voorlopig niet.

Volgens Steinweg van de Metaalunie is het zelfs goed dat meer leerlingen de theoretische mbo-variant doen. "Het betekent vaak dat leerlingen na een praktische opleiding doorstuderen in een theoretische opleiding, waardoor hun niveau alleen maar hoger komt te liggen."

Waarom spreken de SBB en VNO- NCW dan van een noodsituatie waarvoor subsidie de oplossing is? Aannemelijk is dat de werkgevers proberen om een bezuiniging op de stages in de theoretische leerweg op het mbo te repareren via de subsidies. De SBB ontkent dit.

De achterban van de SBB - roc's en werkgeversorganisaties als de Koninklijke Metaalunie - begrijpen de oproep niet goed. Steinweg rekent voor dat alle opleidingskosten voor een mbo'er, zo'n 11.000 euro, volledig voor rekening van de overheid of de opleidingsfondsen komen. "Alleen de loonkosten voor een leerling, zo'n 600 tot 900 euro per maand, betaalt de werkgever. Dat is eigenlijk nooit het probleem."

Ook Cees van Eijk van het roc Flevoland kan zich niet voorstellen dat 'meer papierwerk' voor subsidie leidt tot extra stageplekken. De SBB kan niet nader specificeren om hoeveel subsidie het zou moeten gaan en aan wie die ten goede moet komen. "Daar werken we nog aan", zegt een woordvoerder. "Maar het zou toch jammer zijn als bedrijven die op zich wel willen, geen stage aanbieden omdat zij het geld niet kunnen missen. Subsidie kan net dat zetje geven."

Reactie Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven bij BNR: "Die tekorten zijn er nog níet, maar die komen wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden