OM: Staf Dutchbat niet voor de rechter om Srebrenica

Advocaat nabestaanden wil vervolging afdwingen bij Hof

Na bijna drie jaar uitputtend onderzoek hebben ex-militair Thom Karremans en twee van zijn medewerkers bij Dutchbat 3 eindelijk te horen gekregen dat zij niet strafrechtelijk worden vervolgd voor hun optreden tijdens het Srebrenica-drama in 1995.

Daarmee is de strafzaak voor Karremans c.s. echter nog niet definitief van de baan. Advocaat Liesbeth Zegveld kondigde gisteren onmiddellijk aan dat ze namens nabestaanden van drie Srebrenica-slachtoffers alsnog naar het gerechtshof stapt. Ze wil dat het hof het OM dwingt toch tot vervolging over te gaan. Ze zei desnoods door te vechten tot aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.

Het Openbaar Ministerie ziet geen heil in strafvervolging. Zelf hield Karremans er blijkbaar wel rekening mee dat hij alsnog voor de rechter zou moeten verschijnen. Hoewel overtuigd van zijn eigen onschuld, zei de luitenant-kolonel buiten dienst twee jaar geleden in een interview met 'Nieuwsuur' dat er 'achteraf' misschien wel verkeerde beslissingen waren genomen door zijn ondergeschikten op de compound van de Nederlandse blauwhelmen in Srebrenica. Foute besluiten onder zijn verantwoordelijkheid.

Het onderzoek dat het Openbaar Ministerie gisteren afsloot, ging over drie van de duizenden slachtoffers in de Bosnische moslimenclave, die in juli 1995 niet kon worden verdedigd door Nederlandse VN-troepen. Het Bosnisch-Servische leger onder leiding van generaal Mladic viel de enclave binnen en 'evacueerde' tussen vijfduizend en zevenduizend moslimmannen en -jongens de dood in: de grootste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

Nabestaanden van de drie slachtoffers deden in 2010 aangifte bij justitie in Nederland. Volgens hen hadden hun drie familieleden meer bescherming kunnen krijgen dan werd geboden door Dutchbat-commandant Karremans, diens plaatsvervanger Franken en personeelsfunctionaris Oosterveen. De drie slachtoffers werkten op de Nederlandse basis Potocari bij Srebrenica, maar beschikten niet over de noodzakelijke VN-pasjes, waarmee ze uit handen van de genocideplegers hadden kunnen blijven.

De staf van Dutchbat, die gedwongen meewerkte aan de evacuatie van de moslimmannen door de Serviërs, wilde de drie niet apart behandelen - en dus beveiligen - uit angst voor represailles van generaal Mladic tegen andere lokale moslimpersoneelsleden die wel op een 'veilige lijst' waren geplaatst.

Het Openbaar Ministerie redeneert dat dit besluit, gezien de zware en nog onduidelijke omstandigheden van dat moment, 'te billijken' was. Karremans was bovendien niet op de hoogte van de beslissingen die zijn medewerkers daarover in de chaos namen.

In één geval was er sprake van een 'dramatische misverstand', oordeelt het OM. De Bosnische electriciën Rizo Mustafic kreeg van de Nederlandse personeelsfunctionaris Oosterveen geen beschermde VN-status, terwijl plaatsvervangend commandant Franken hem die als 'vaste medewerkers' wel had willen geven. Maar ook hierbij is volgens het OM geen sprake van een strafrechtelijk verwijt.

De defensievakbond VBM noemt het een 'goed besluit' om geen strafvervolging in te stellen. Volgens voorzitter Debie kampen veel Dutchbat-veteranen nog altijd met psychische problemen en zijn die nu opgelucht dat er geen vervolgzaak voor de strafrechter komt, na alle andere onderzoeken die al zijn gedaan naar het drama en de fouten in Srebrenica.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden