OM gaat in tegen eigen opsporingsrichtlijn

Burgemeester van Eindhoven, Rob van Gijzel (L) en de burgemeester van Turnhout, Erwin Berntjens na een bijeenkomst in Eindhoven vorige week naar aanleiding van de mishandeling van een 22-jarige man. Beeld EPA

Opnieuw komen er beelden van een ernstige mishandeling op tv. Met opnieuw het centrum van Eindhoven als plaats delict. Vorige week leidden beelden van een andere mishandeling in de Brabantse stad tot grote commotie. De beelden werden online razendsnel verspreid, net als de namen van de verdachten. Het leidde tot woede, tot oproepen tot eigenrichting én tot discussie over de vraag hoe het Openbaar Ministerie daarmee om moet gaan.

Het lijkt erop dat het OM de knoop heeft doorgehakt: privacy van verdachten is belangrijk, commotie op sociale media niet gewenst, eigenrichting al helemaal niet, maar opsporing gaat áltijd voor.

Afgelopen zaterdag koos de Brabantse hoofdofficier van justitie samen met de politiechef van Oost-Brabant en burgemeester Van Gijzel van Eindhoven voor een bijzondere stap: ze lieten een gezamenlijke verklaring uitgaan waarin ze aankondigden dat er opnieuw beelden van een mishandeling worden uitgezonden. De commotie over het vorige filmpje, ten spijt. "Het opsporingsbelang heeft voor ons absolute voorrang. We willen strafbare feiten oplossen. Het vertonen van de beelden is daarvoor een belangrijk instrument. We hopen daarmee informatie te krijgen die kan leiden tot het aanhouden van verdachten."

In aanvulling zei hoofdofficier van justitie Diederik Greive tegen de NOS: "Wij zijn verantwoordelijk voor de beelden die wij naar buiten brengen. Maar wat mensen vervolgens twitteren, wat ze doen op Facebook, wat de media doen, daar zijn wij niet verantwoordelijk voor."

Dat laatste is opmerkelijk. Want daarmee lijkt hij voorbij te gaan aan de richtlijnen van zijn eigen OM. In de Aanwijzing Opsporingsberichtgeving van het OM staat dat het van belang is dat 'het OM nadrukkelijk rekening houdt met het grote (en steeds grotere) bereik van verschillende mediavormen zoals het internet en de omstandigheid dat eenmaal gepubliceerde berichtgeving zich niet meer zonder meer laat verwijderen en herroepen'.

Dat is vorige week wel gebleken. Na de tv-uitzending namen de beelden van de mishandeling een grote vlucht. De namen van de verdachten doken razendsnel op internet op. Een man met toevallig dezelfde naam als een van de verdachten kreeg een stortvloed aan bedreigingen over zich heen. De politie in het Belgische Turnhout patrouilleerde de afgelopen dagen bij de huizen van vijf Belgische jongeren die worden verdacht van de mishandeling in Eindhoven. "Dat doen we vanwege de hetze van de afgelopen dagen in de sociale media", zei een politiewoordvoerder. Vóór het weekeinde lieten de burgemeesters van Eindhoven en Turnhout een verklaring uitgaan: "Belangrijk is nu dat het recht zijn loop krijgt. Daarmee kan een einde komen aan de hoog opgelaaide emoties zoals die onder andere op de sociale media te vinden zijn."

In hun verklaring over het filmpje van vanavond (net als vorige week worden de beelden uitgezonden door Omroep Brabant) stellen de hoofdofficier van justitie, de politiechef en Van Gijzel dat 'nieuwe onrust en het ongericht verspreiden van allerlei gegevens over verdachten ons niet gaat helpen bij het opsporen van de daders'. Maar hoe ze die onrust en dat ongericht verspreiden zouden kunnen voorkomen, is niet duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden