Om etappeplaats te worden is niet alleen een fors geldbedrag nodig

BRUSSEL - De kandidaatstelling voor een etappeaankomst in de Ronde van Frankrijk kost in eerste instantie slechts tachtig cent. Zijnde de kosten van een postzegel om een briefje van een paar regels naar de Societe du Tour de France te schrijven. Tourdirecteur Leblanc krijgt op die manier stapels post, maar het laat zich raden wat in praktisch dezelfde adem met de brieven gebeurt. Ze verdwijnen in de prullenmand.

De messive, die Bennie Ceulen vorig jaar namens de gemeente Valkenburg naar het hoofdkantoor van de Societe in de Parijse voorstad Issyles-Moulineaux stuurde, had op voorhand een grote kans op een positief antwoord. In het jaar van de Europese eenwording kon ook Nederland er op rekenen in het etappeschema te worden opgenomen. Aanvankelijk wilde Leblanc de meeste parlementssteden aandoen. Hij was gecharmeerd van een ritaankomst in Den Haag, maar omdat de toenmalige voorzitter van de profsectie FICP, Hein Verbruggen, volhardde in zijn weigering het geesteskind van Henri Desgrange een wedstrijddag extra te schenken, bleef een Zuidlimburgse gemeente als enig alternatief over. Gezien de relaties die Ceulen met de Tour-organisatie onderhoudt, lag de keus voor diens woonplaats Valkenburg voor de hand.

Ceulen, van professie sportjournalist van het Limburgs Dagblad, heeft een kortstondig verleden als beroepswielrenner. Hij fietste een jaar in dienst van Bernard Hinault, tegenwoordig technisch directeur van de Tourdirectie. Daarnaast staat de naam Ceulen op de medewerkerslijst van de Societe. Dat soort details en allerlei historische sentimenten bepalen vaak de keuze van een etappeplaats. De Tour moet in de eerste plaats een volksfeest voor de mensen blijven. Door zich in alle opzichten als een keiharde, zakelijke onderneming te identificeren, zou de organisatie van 's werelds grootste wielerwedstrijd zich van zijn miljoenen aanhangers vervreemden. Leblanc c.s. hebben ze nodig, omdat de inzet en medewerking van duizenden vrijwilligers, burgemeesters, andere politici en ambtenaren onontbeerlijk is voor het welslagen van het evenement. De openbare weg is immers het stadion.

Daarom gunde Leblanc de eer van de start dit jaar aan het wielergekke Baskenland, ofschoon hij - gezien de risico's - bij wijze van spreken een dief vroeg even op zijn geld te passen. Daarom krijgt een nauwelijks op de meest gedetailleerde Michelinkaart terug te vinden nederzetting als Le Puy de Fou (bij Cholet, in de Vendee) volgend jaar de eer het Tourcircus op gang te zien komen. Voor 1994 heeft Leblanc zijn ja-woord inmiddels aan Caen gegeven. Mede-kandidaat Pau verloor de slag, omdat in Normandie dan de vijftigste verjaardag van D-day wordt herdacht. "Voor dat soort feiten is Leblanc heel gevoelig" , weet Ceulen. De 'directeur-sportief' van de Tour de France speelt met de gedachte in 1994 via de Kanaaltunnel ook Engeland met een bezoek te vereren. Hij streeft er naar ieder jaar tenminste een land buiten Frankrijk aan te doen. Ceulen sluit niet uit, dat Den Haag in '95 een goede kans op de organisatie van de openingsetappes van de Tour maakt. Na de afwijzing van de residentie voor de editie van dit jaar, schreef Leblanc een brief aan het gemeentebestuur, waarin hij liet doorschemeren zeer gecharmeerd te zijn van Den Haag als startplaats. De directeur blijkt een warm kloppend hart voor Nederland te hebben. Hij brengt er regelmatig een deel van zijn vakantie door.

Bovendien staat de Tourdirectie moreel gezien nog enigzins in het krijt bij Nederlandse organisatoren. De laatste keer, dat La grande boucle door het noordelijkste der lage landen trok, haalde de toenmalige directeur Levitan een streep door de proloog. Hij vond op 29 juni 1978 de straten van Leiden te nat en te glad om de renners voor de openingsetappe op pad te sturen. Jan Raas won het officieus verreden mini-tijdritje. De Nederlanders beschouwden een overwinning als een erezaak, de buitenlanders zagen het als een warming-up. Een dag later haalde Raas zijn gram door de etappe naar Sint-Willebrord (met vliegende aankomst) te winnen, zodat hij alsnog de gele trui om zijn schouders mocht trekken.

De start in Leiden werd verder ontsierd door een conflict over de plaatsing van reclameborden. Organisator Joop Riethoven moest op last van Levitan zijn spandoeken bij de finishlijn verwijderen om de sponsors van de Tour te gerieven. Zij hadden en hebben contractueel recht op de mooiste plaatsen tegenover de camera's. Het plaatselijke organisatiecomite bleef met een strop van zeker zes ton zitten. Riethoven werd er letterlijk ziek van, maar spande zich later herhaaldelijk in de Tour toch weer naar Nederland te halen. Zo stuurde hij een brief namens Noordwijk naar Leblanc. Ook Gieten droomt er van de fietsende nomaden eens, over een paar jaar, in huis te krijgen. Het is het ultieme genot van een organisa tor.

Veel geruislozer dan in Leiden verliep het vertrek van de Ronde van Frankrijk in 1973 (Scheveningen, Zoetemelk proloogwinnaar) en Amsterdam (1954). De hoofdstad werd de start als hommage voor de klinkende sportieve prestaties in het jaar ervoor gegund. In de 'histori sche' Tour van '53 won de nationale formatie onder leiding van Kees Pel lenaers het ploegenklassement, leg de Wout Wagtmans beslag op de vijfde plaats in de algemene rang schikking en werd het thuisfront uit den vreemde vijf ritoverwinningen gemeld. Voor de goede orde: Wout Wagtmans won in '54 de eerste etappe Amsterdam-Brasschaat.

Kranten schreven over een uitzinnige mensenmassa langs de route. Dat zal vanmiddag op de ruim vijftig kilometer op Nederlandse bodem niet anders zijn. Het door Bennie Ceulen uitgestippelde parkoers voert de renners over een aantal Limburgse wielermonumenten. Gisteren had Eddy Merckx de hand in het Ronde van Vlaanderen-achtige parcours, dat de karavaan van Roubaix naar Brussel leidde. Op die manier verzekert de Tourdirectie zich ook bij de uitstapjes naar het buitenland van een kwalitatief hoogstaande wedstrijd. De etappe mag iets eigens hebben, maar nooit het evenbeeld van een klassieker zijn. Wel de Cauberg, maar dan niet de Keutenberg of de Dode Man.

De hoogste eisen worden uiteraard aan de infrastructuur in de aankomstplaats gesteld. Er moet voldoende ruimte zijn om de tenten van het circus te kunnen opslaan, de afzetting van het parcours dient te zijn gewaarborgd, er moeten extra telefoonlijnen worden gelegd en renners, begeleiders en volgers moeten op redelijke afstand van Valkenburg een hotelbed kunnen vinden. Etappeaankomsten in het buitenland vereisen extra aandacht, omdat de Tourorganisatie op het terrein van de ordehandhaving en de telecommunicatie, om iets vitaals te noemen, afhankelijk is van de autoriteiten van het land. Leblanc liet het regelen van deze zaken dan ook over aan Ceulen c.s.

Ontmanteld

Morgenmiddag is Valkenburg de gekte voorbij. Binnen vier uur na het vertrek is het promodorp ontmanteld en de meeste troep opgeruimd. Het vakantiedorp kan zich weer hervinden in zijn creatie van pretpark, zij het een anderssoortige. Tot zolang verwacht Ceulen nog voor tal van verrassingen komen te staan. Stel dat de kroonprins en Pieter van Vollenhoven vanochtend alsnog besluiten ter plaatse voor de etappewinnaar te applaudisseren. Het provinciaal bestuur van Limburg adviseerde Ceulen indertijd geen uitnodigingen aan het Koninklijk Huis te richten. Het scheelde de rompslomp van tal van beveiligingsmaatregelen in een streek die toch al op zijn kop staat. Op zijn beurt adviseerde Bennie Ceulen aan Leblanc om een Nederlandse minister, die deze week liet weten alsnog naar Valkenburg te komen, geen kaart meer te verstrekken. De officiele tribune, die plaats biedt aan zestig genodigden, is propvol. En de inschrijftermijn was al verstreken. Leblanc wil er alsnog een mouw aan passen. "Je kunt een Nederlandse minister toch maar niet zo in de kou laten staan?" vindt hij. En mompelde er achteraan: "Het zal wel typisch Nederlands zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden