Update

OM eist boete van 5000 euro tegen Wilders

Geert Wilders en zijn advocaat zijn vandaag niet in de rechtbank Schiphol aanwezig. Beeld anp

Het Openbaar Ministerie acht bewezen dat PVV-leider Geert Wilders schuldig is aan groepsbelediging en aanzetten tot haat en discriminatie. Daarvoor eist het OM een onvoorwaardelijke geldstraf van 5000 euro. In een reactie noemde Wilders de eis "waanzinnig".

Volgens het OM heeft Wilders zich op 12 maart 2014 schuldig gemaakt aan groepsbelediging van Marokkanen en op 19 maart 2014 aan groepsbelediging van en aanzetten tot haat en discriminatie tegen Marokkanen.

Op de eerste datum sprak Wilders op de Loosduinse markt, op de laatste hield hij in Den Haag ter gelegenheid van de gemeenteraadverkiezingen zijn 'minder-minder'-speech. Bij beide gelegenheden heeft Wilders zich uitgelaten over Marokkanen als bevolkingsgroep. Deze groep, die bepaald wordt door afkomst, is onveranderbaar. Je behoort er simpelweg toe of niet, aldus het OM.

Hele groep geraakt
Daarbij maakte Wilders volgens het OM ook geen onderscheid op basis van gedrag, bijvoorbeeld crimineel gedrag. Wilders' uitspraken raakten daarmee de hele groep. Hij heeft bewust een groep mensen op basis van hun afkomst in de hoek gezet en discriminatie van die groep aangewakkerd. Daarom zijn volgens het OM Wilders' uitspraken van zowel 12 maart 2014 als van 19 maart 2014 strafbaar.

Slechts één feit, het aanzetten tot haat en discriminatie tijdens het bezoek aan de markt in Loosduinen, wordt door het Openbaar Ministerie niet bewezen geacht.

In een reactie sprak Wilders van een "waanzinnige eis'' van het Openbaar Ministerie. "De vrijheid van meningsuiting staat op het spel'', aldus de PVV-leider, die vanochtend al via Twitter liet weten zich niets van de strafeis aan te zullen trekken.

"Het spreken over een van de grootste problemen van ons land - het Marokkanenprobleem - is vanaf nu volgens de elite dus strafbaar. Ook al zijn miljoenen mensen het ermee eens. En Marokkanen zijn ineens een ras, dus als je wat over Marokkanen zegt ben je vanaf nu een racist'', aldus Wilders, die stelt dat het proces alleen is bedoeld om hem de mond te snoeren.

Morgen pleidooi
Het OM ging vanochtend door met het voorlezen van het 190 pagina's tellende requisitoir, waarmee het gisteren was begonnen. Zowel Wilders als zijn advocaat Geert-Jan Knoops waren niet bij de rechtbank Schiphol in Badhoevedorp aanwezig. Knoops werkt volgens zijn kantoorgenoot aan het pleidooi dat hij morgen zal houden, bleek vanochtend.

Het aanzetten tot discriminatie - het feitelijk achterstellen van een groep - kan op een directe én een indirecte manier, stelde het Openbaar Ministerie tijdens de zitting. Bij dat laatste wordt de discriminerende handeling niet letterlijk genoemd, maar wordt die wel opgewekt. Bij Wilders was dat het geval, betoogde officier van justitie Sabina van der Kallen.

Ze haalde een recente zaak aan om haar stelling kracht bij te zetten. Die ging over de leus "Ali B en Mustapha ga toch terug naar Ankara", die in mei 2011 tijdens een demonstatie van de Nederlandse Volks-Unie (NVU) in Enschede werd gescandeerd. De rechter veroordeelde dat als aanzetten tot discriminatie. De Hoge Raad ging daar in mee.

Grotere verantwoordelijkheid
Wat de NVU deed is nog maar kinderspel vergeleken Wilders' actie, vindt het OM. Zijn speech is nog veel erger dan "een paar kreten van een marginale beweging als de NVU", zei Van der Kallen. Wilders aanhang is vele malen groter, en het bereik van zijn boodschap ook. Dat maakt dat hij een grotere verantwoordelijkheid heeft om zich zorgvuldig uit te drukken. "Een veroordeling voor de Ankara-leus en een vrijspraak voor Wilders, dat zouden wij niet kunnen uitleggen."

Ook aanzetten tot haat hoeft niet per se te betekenen dat je letterlijk oproept tot haat, zegt het OM: haatzaaien wordt door Europese rechters breder geïnterpreteerd, vooral als het gaat om hate speech waarbij ras in het geding is.

Waar het volgens het OM om gaat is dat Wilders' met zijn speech ervoor zorgde dat er een tweedeling en conflict ontstond tussen Marokkanen en Nederlanders. Hij zei niet letterlijk dat Marokkanen schadelijk zijn voor Nederland, maar 'impliciet' was dat wel de boodschap: kennelijk zou het goed zijn voor Nederland als er minder Marokkanen zijn. Wilders droeg bij aan een sfeer van onverdraagzaamheid en uitsluiting, en dat leidde tot extra discriminatie van Marokkanen. Dat blijkt volgens het OM onder andere uit het kopieergedrag van Wilders' vragen op scholen en andere plekken in het land.

Protest PVV-fractie

PVV-fractieleden hebben in de Tweede Kamer geprotesteerd tegen de strafeis tegen hun leider Geert Wilders. Zij toonden een grote poster van Wilders met een rood kruis over zijn mond.
Zij benadrukten zich ernstige zorgen te maken over de vrijheid van meningsuiting. "De vrijheid van meningsuiting is hier in het geding, voor ons allemaal'', aldus PVV-Kamerlid Barry Madlener. "Ook willen we hiermee aangeven dat we achter onze fractievoorzitter staan.'' Madlener wilde niet op de reden voor de strafeis ingaan.
De fractieleden toonden het spandoek van Wilders aanvankelijk in de grote vergaderzaal van de Tweede Kamer. Maar daar moesten ze meteen mee stoppen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden