Om de 'as van het kwaad' te bestrijden heeft Amerika zelf een as nodig

De meeste bladen blikken terug op de State of the Union-rede, die de Amerikaanse president George W. Bush vorige week dinsdag hield. In die 'troonrede' repte Bush van 'de as van het kwaad', die zou bestaan tussen Irak, Noord-Korea en Iran, landen die bezig zijn massavernietigingswapens te verwerven die zij zelf kunnen gebruiken of aan internationale terroristen ter beschikking stellen.

Het Britse weekblad The Economist maakt zich enige zorgen, terwijl de Amerikaanse bladen Time en Newsweek nogal sceptisch zijn, en zich afvragen wat Bush nu bedoelde en welke actie er dan wel ondernomen zou moeten worden. Bush, zegt The Economist, maakt van een langdurige en lastige uitdaging op het gebied van de buitenlandse politiek een eenvoudige morele zaak. Die versimpeling zullen velen, vooral buiten Amerika, afwijzen als een lege huls of veroordelen als dwaasheid. Dat laatste zal moeten blijken, maar op dat eerste moeten we ons niet verkijken, want het is duidelijk dat Bush vaak niet zoveel zegt, maar dat hij wel geneigd is te dóen wat hij zegt. In feite, denkt The Economist, is Bush van plan deze landen te ontwapenen, zonodig met militaire middelen, en dat liever vandaag dan morgen.

Als Bush dat door wil zetten moet hij er rekening mee houden dat Amerika een voortdurend doelwit van terreur en kritiek zal blijven. Want de morele waarden die Bush overeind wil houden - recht en orde, respect voor vrouwen, privé-eigendom, vrijheid van meningsuiting, onafhankelijke rechtspraak, religieuze tolerantie - worden niet gedeeld door vele landen- ook niet door landen, waar Amerika militaire bases heeft en die zelfs Amerika's bondgenoten zijn. En Amerika zal hulp nodig hebben, geen militaire misschien, maar wel op allerlei andere gebieden. Om een 'as van kwaad' te bestrijden, heeft zelfs een supermogendheid een 'eigen as' nodig.

Bush kreeg veel applaus, meldt Time, toen hij zei dat Amerika niet zal toestaan dat 's werelds gevaarlijkste regimes ons bedreigen met 's werelds meest vernietigende wapens. Maar toen men op adem was gekomen, vroeg iedereen zich ook af wat hij nu precies bedoelde. Bereidt Bush echt een soort eenzijdige eerste klap voor, of is het tough talk van een president die sinds 11 september in oorlogstermen praat. En verder bestaat er geen verbond tussen de betreffende drie landen. Irak en Iran hebben een bloedige oorlog gevochten en volgens regeringsexperts bemoeit Noord-Korea zich al tien jaar niet meer met terrorisme buitenshuis. Bush haalt twee dreigingen door elkaar: internationale terreur en raketaanvallen door schurkenstaten. Ivo Daalder van het Brookings Institute meent dat Bush de twee dreigingen aan elkaar knoopt om zijn anti-raketschild te rechtvaardigen. Zodat er misschien ook geen verbónd tussen de drie staten bestaat, als wel een verbánd.

Newsweek stelt soortgelijke vragen en laat mensen van het ministerie van buitenlandse zaken zeggen dat de rede vooral bedoeld was om aandacht voor de drie landen te krijgen, en dat het defensiebudget omhoog moest maar dat er geen actie op het programma staat. Hun baas, Colin Powell, die eigenlijk met zowel Iran als Noord-Korea wil praten, zegt toch pal achter Bush te staan, maar heeft volgens het blad nu al moeite de onrust onder zijn diplomaten te sussen.

De ondertoon van de rede, zegt Newsweek, is toch dat Amerika's strategische stellingname een offensieve, in plaats van een defensieve is geworden. Terwijl Bush in zijn verkiezingscampagne liet weten dat Amerika zich maar eens wat minder met de wereld moest bemoeien.

Alle bladen tenslotte blikken vooruit op de komende Olympische Winterspelen in Salt Lake City. Het Duitse Der Spiegel schrijft over de vele Mormoonse vrijwillgers, die blijmoedig hun werk doen. Alleen de baas van het enorme veiligheidsapparaat is geen mormoon, laat zich goed betalen en drinkt en rookt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden