OM bindt strijd aan met bitcoin-witwassers

Het Openbaar Ministerie (OM) gaat het witwassen van crimineel geld via bitcoins aanpakken. In 2017 vinden zeker drie rechtszaken plaats, waarin criminele handelaren en omwisselaars van de digitale munt verdacht worden van witwassen. Dat schrijft het FD vandaag.

Omdat het mogelijk is transacties in bitcoins min of meer anoniem af te handelen, is de zogenoemde 'cryptomunt' populair bij criminelen. Vandaar dat het OM de handel in bitcoins wil aanmerken als indicator voor witwassen.

De criminelen maken bovendien regelmatig gebruik van een bitcoinmixer. Een soort digitale grabbelton, waar ze de onlinemunt in kunnen stoppen en er een willekeurige andere bitcoin voor terugkrijgen, zodat sporen naar handelaren goeddeels worden uitgewist. Zo is de gang door de witwasstraat compleet.

Rechtszaken

Met eigen onderzoek in het duistere en voor de leek moeilijk te doorgronden deel van het internet slaagde de fiscale opsporingsdienst Fiod erin criminele handelaren en zogenoemde bitcoincashers op te sporen. Die laatsten wisselen de elektrische munt om voor contante euro's. Het onderzoek leidde, zo blijkt uit de inventarisatie van het FD, tot de drie rechtszaken.

De eerste dient op 6 februari, als een 24-jarige Amsterdammer en een 27-jarige Utrechter terechtstaan voor de verdenking van drugshandel, het witwassen van 2,4 miljoen euro en deelname aan een criminele organisatie. Het OM wil nog niets over deze zaak kwijt.

In een tweede zaak worden vier Nederlanders ervan verdacht een wisselkantoor te hebben gerund dat gespecialiseerd was in het omwisselen van bitcoins naar euro's. Ze zouden miljoenen euro's uit illegale activiteiten hebben witgewassen. Een derde zaak - onderdeel van een internationaal onderzoek met de codenaam 'IJsberg' naar een witwasbende die bitcoins gebruikte - dient naar verwachting later dit jaar.

Zeepbel

De handel in het elektronische geld an sich is niet illegaal. Verschillende grote (tech)bedrijven accepteren het als legitiem betaalmiddel. Op digitale markplaatsen zijn bitcoins te kopen en verkopen. En er bestaan heuse bitcoin-pinautomaten, waar je geld kunt storten in ruil voor bitcoins, die vervolgens weer zijn op te slaan in een digitale portemonnee.

De bitcoin wordt niet beheerd door een centrale bank, een toezichthouder of een andere autoriteit. De handel is dus niet zonder risico's en er kleeft tegelijkertijd iets schimmigs aan. In landen met een laag vertrouwen in de eigen valuta, zoals China, is de versleutelde onlinemunt in trek. En in woelige tijden - na de verkiezing van Donald Trump, de Brexit en het neerstorten van MH-17 bijvoorbeeld - krijgt de koers vaak een korte en krachtige opleving, omdat de bitcoin dan gezien wordt als veilige haven.

Naast die pieken kende de koers ook een diep dal. Zo makkelijk als de bitcoinzeepbel groeit, kan hij ook weer knappen. Toen China eind 2013 betalingen met de digitale munt verbood, denderde de waarde omlaag naar 200 dollar in 2015. Nu is de bitcoin weer meer dan 1000 dollar waard. Er is veel vraag, transacties nemen toe en de groei lijkt volgens specialisten beter gefundeerd. Maar de ongerustheid over een bubbel blijft.

Darkweb

De ongereguleerdheid en de anonimiteit hebben de bitcoin ook gemaakt tot 'de reservemunt van het darkweb', schrijft het FD. 'Het deel van het internet dat voor de gemiddelde internetgebruiker moeilijk toegankelijk is en waarop onder meer drugs, wapens en gestolen creditcardgegevens worden verhandeld.' Meer dan 40 procent van de online transacties tussen criminelen wordt betaald met bitcoins, zo blijkt uit de cybercrimerapportage 2015 van de Europese politieorganisatie Europol.

De Fiod wil het gebruik van een bitcoinmixer als witwasindicator erkend krijgen, waardoor alleen al het gebruik ervan voldoende is om een zaak tegen iemand te starten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden