Oliesector wil meer doen met restwarmte

Raffinaderij van Shell in Pernis.Beeld ANP

Voor het eerst hebben raffinaderijen in kaart gebracht hoeveel warmte ze kunnen hergebruiken.

Overtollige warmte van Nederlandse olieraffinaderijen verdwijnt nu gewoon. Als deze restwarmte wordt opgevangen kunnen 450.000 huishoudens in Zuid-Holland er van douchen en hun huis mee verwarmen. En daarmee de CO2-uitstoot verlagen.

Nieuw is die kennis niet. Al zestig jaar wordt er niets gedaan met de restwarmte, die ontstaat bij de productie van brandstoffen in Nederlandse olieraffinaderijen. "Zonde dat die warmte al zo lang wordt verspild", zegt Jan Maarten van der Steen, directeur raffinage van de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI).

De brancheorganisatie heeft gisteren de resultaten gepresenteerd van een studie naar de hoeveelheid restwarmte die vrijkomt bij de in Nederland gevestigde olieraffinaderijen van Shell, BP, ExxonMobil, Gunvor en Zeeland Refinery. VNPI heeft het onderzoek samen uitgevoerd met het Havenbedrijf Rotterdam en Gasunie.

"Voor het eerst hebben we alle bronnen binnen deze vijf raffinaderijen goed in kaart gebracht", vertelt Van der Steen. "We weten allang dat er veel restwarmte vrijkomt, maar hoeveel dat is en hoeveel mensen daar op welke manier van zouden kunnen profiteren, is nooit goed onderzocht."

De restwarmte die vrijkomt bij de verwerking van ruwe olie tot bijvoorbeeld benzine of diesel, verdwijnt nu in het koelwater en naar de lucht via de schoorsteen. Door die warmte op te vangen in warmtenetten, kunnen volgens Van der Steen wel 450.000 huishoudens worden verwarmd zonder aardgas. "Als je uitgaat van het gemiddelde van 2,2 persoon per huishouden, praat je al snel over een kleine miljoen mensen die met de restwarmte straks kunnen douchen en hun huis verwarmen." Daarnaast kan het ook gebruikt worden voor de verwarming van kassen en kantoren.

Door restwarmte op te vangen en te verspreiden naar huishoudens en bedrijven kan het gebruik van aardgas aanzienlijk worden gereduceerd en daarmee ook de uitstoot van CO2. Volgens berekeningen van VNPI kan de CO2-reductie uitkomen op ruim 1000 kiloton per jaar. Het overheidsdoel van een CO2-arm energiesysteem in 2050 komt daarmee sneller binnen bereik.

Hoe en door wie

Maar zover is het nog niet. De vraag is namelijk hoe en door wie de hiervoor benodigde infrastructuur aangelegd moet worden. De keuze van het te gebruiken systeem vraagt eveneens om verder onderzoek. "Dat hangt mede af van bij welke temperatuur de warmte vrijkomt en welke routes het straks af moet leggen."

De in het leven geroepen Wateralliantie Zuid-Holland, die bestaat uit Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie, Provincie Zuid-Holland, Eneco en Warmtebedrijf Rotterdam buigt zich hier nu over. "En dan moet ook de vraag naar de restwarmte nog aangewakkerd worden", vervolgt Van der Steen. "Als je een heel duur systeem bouwt, wil je wel dat daar ook gebruik van wordt gemaakt."

Van der Steen benadrukt dat de olieraffinaderijen wel hun investering in de nieuwe infrastructuur terug willen verdienen, maar dat CO2-reductie het belangrijkste doel is.

"Stel dat het gebeurt, dan kunnen de warmtekrachtcentrales van Leiden, Den Haag en Rotterdam dicht. De stadsverwarming die zij voor hun rekening nemen, heb je dan niet meer nodig. Ook cv-ketels in huishoudens kunnen op termijn de deur uit."

Niet meer verplicht aangesloten op gas

De verplichte gasaansluiting voor nieuwbouwwoningen komt te vervallen. Dat staat in een wetswijziging die minister Kamp van economische zaken gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

De maatregel moet helpen de uitstoot van CO2 in Nederland verder terug te dringen. Voorwaarde is wel dat er een ander systeem beschikbaar is om de woning te verwarmen. Hoe de nieuwe huizen in de toekomst worden verwarmd, wil Kamp aan gemeenten overlaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden