Olieproductie blijft achter bij stijgende vraag

Een olieplatform van BP in de Noordzee, ongeveer 160 kilometer ten oosten van het Schotse Aberdeen. Beeld REUTERS

De vraag naar olie blijft de komende jaren stijgen. Er is een gerede kans dat er in 2020 een olietekort is en dat een vat olie dan een stuk duurder zal zijn dan nu. Dat scenario is te voorkomen als oliemaatschappijen snel beginnen met de uitvoering van grote nieuwe projecten.

Dit stelt het Internationaal Energie Agentschap (IEA), een denktank en adviseur op energiegebied van de geïndustrialiseerde landen, in een gisteren gepubliceerde vooruitblik op de oliemarkt. Volgens het IEA zal de vraag naar olie vooral in Azië stijgen: 70 procent van de extra vraag komt vanuit dat continent, en dan vooral uit India en China. In de geïndustrialiseerde landen zal de vraag naar olie licht afnemen, verwacht het IEA. Dat komt vooral door de opkomst van de elektrische auto.

Of de wereld kan voldoen aan die stijgende vraag, is nog onzeker. Sinds de zomer 2014, toen de olieprijzen begonnen te dalen, hebben westerse oliemaatschappijen, al dan niet tijdelijk, een streep gehaald door veel grote nieuwe projecten. Hoewel het energieagentschap de indruk heeft dat de industrie de investeringen weer wat opvoert, kan er rond 2020 een tekort aan olie ontstaan. In dat geval zal de olieprijs veel hoger zijn dan de circa 55 dollar die nu voor een vat wordt betaald.

Afspraken

Die huidige prijs is deels een gevolg van de afspraken die de veertien leden van de Organisatie van olie exporterende landen (Opec) en tien niet-Opeclanden (zoals Rusland) eind vorig jaar hebben gemaakt. Zij besloten toen vanaf januari hun productie met 1,8 miljoen vaten per dag te verminderen. Dat staat gelijk aan bijna 2 procent van de huidige wereldproductie van circa 95 miljoen vaten per dag.

Hoewel keiharde bewijzen nog ontbreken, heeft het IAE de indruk dat de betrokken 24 landen hun afspraken (redelijk) nakomen. De afspraak loopt tot 1 juli. Rusland heeft gezegd dat het in april of mei bekendmaakt of het de afspraak zal verlengen.

De belangrijkste profiteur van die afspraak lijkt overigens de Amerikaanse olie-industrie te zijn. Nu de olieprijs zich al een tijd rond de 55 dollar beweegt, is het weer aantrekkelijker om schalieolie op te pompen, en dat gebeurt ook. Volgens persbureau Bloomberg is het aantal boorputten in de VS in 2017 met 72 gestegen en sinds mei 2016 zelfs met 281. Eind februari waren er bijna 600 platforms actief. Vooral in de staten Texas en Oklahoma gonst het van de nieuwe of hernieuwde activiteit.

Productiestijging

Het IEA verwacht dat de productie in de VS verder zal stijgen, zeker als de olieprijzen op het huidige niveau blijven, of daarbovenuit komen. Die productiestijging zit er zeker in, want een van de bedrijven die veel heil verwacht van schalieolie is Exxon.

Amerika’s grootste olieconcern miste de eerste opleving van de schalieolieindustrie (die tot 2015 liep), maar zet er nu vol op in. Exxon spendeert zo’n 50 procent van zijn totale boorbudget aan schalieprojecten in de Verenigde Staten.

De stijgende productie in de VS maakt het voorspellen van de olieprijzen lastig. Hoe harder de prijzen stijgen, hoe aantrekkelijker het wordt om schalieolie op te pompen. Als dat op grote schaal gebeurt, drukt dat weer de prijs.

Het IEA schat dat de wereld in 2019 100 miljoen vaten olie per dag verbruikt. In 2022 zijn dat er 104 miljoen. Die extra olie wordt deels geproduceerd in de VS maar deels ook in Opec-landen.

De productie van Irak zal fors groeien - Shell is een van de bedrijven die daar actief zijn - en in 2022 uitkomen op 5,4 miljoen vaten per dag, schat het IEA. Irak is dan, na Rusland, Saudi-Arabië en VS het grootste olie producerende land ter wereld. Ook Iran zal in 2002 flink meer olie uit de grond halen dan nu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden