Olieprijs bepaalt het boren in Arctische wateren

Protesten van milieuorganisaties. Een motie van de Tweede Kamer die opriep geen olie toe te laten uit het kwetsbare Noordpoolgebied in Nederland. Het mocht niet baten. Zware olie gewonnen in het Arctisch gebied boven Rusland werd gisteren overgeslagen in de Rotterdamse haven.

De Franse oliemaatschappij Total kocht de partij eerste Noordpoololie van Gazprom. Uniek dat wel, olie uit de buurt van de Barentsz-zee en Nova Zembla, maar publicitair meteen besmet. En Total besloot deemoedig dat het de eerste en de laatste keer was, zo zei een woordvoerder tegen het NOS Journaal.

Een klein succes in de strijd tegen de olie- en gaswinning in de ijszeeën van het hoge noorden. Het Russische staatsoliebedrijf is niet de enige dat boort in deze kwetsbare natuurgebieden. Shell heeft de afgelopen jaren onderzoek naar olievelden gedaan in de Beaufortzee en de Tsjoektsjenzee bij Alaska. Het Noorse Statoil is bezig met een gasveld in de buurt van Spitsbergen. Het Russische Rosneft en het Amerikaanse ExxonMobil werken samen in de Russische Karazee. Het Italiaanse Eni is nog veel noordelijker bezig met het boren naar olie.

De olieconcerns krijgen hun vergunningen van Denemarken, Noorwegen, Rusland, Canada en de Verenigde Staten. Die landen gaan over het wel of niet mogen boren. Die landen verdienen veel geld aan de verleende concessies.

Het ene land stelt meer voorwaarden aan veiligheid en milieu dan het andere. De Verenigde Staten hebben in 1989 de ramp met de Exxon Valdez in Alaska meegemaakt waarbij vele tientallen miljoenen liters ruwe olie in zee verdwenen en de kusten bevuilden. Na al die jaren is deze olievervuiling nog steeds niet volledig opgeruimd.

Rusland werkt met zijn staatsoliebedrijven als Rosneft en Gazprom in de Arctische wateren. Het land heeft niet bepaald veel op met milieu- en natuurbescherming. Bij een olielek is de tijd om het op te ruimen zeer beperkt, omdat deze zeeën boven Rusland de meeste maanden van het jaar bevroren zijn, met alle gevolgen van dien.

Het zijn dus soevereine staten, met grote eigenbelangen, die gaan over het wel of niet boren in het Noordpoolgebied. Publieke verontwaardiging kan hier en daar wel eens succesvol zijn. Deze commotie weegt nauwelijks op tegen de mega-investeringen die gemoeid zijn met exploratie en exploitatie van olie- en gasvelden in de Arctische ijszeeën. Tientallen, tot wel honderden miljarden dollars zijn nodig om uiteindelijk olie of gas na tien of twintig jaar op te kunnen pompen.

Deze investeringen gaan in de ijskast als de olieprijs niet hoog genoeg is, door bijvoorbeeld overaanbod. Oliereserves zijn er inmiddels meer dan genoeg in de wereld. Om de vele en vele miljarden te steken in het zoeken en oppompen van olie moet de prijs per vat minimaal 70 tot 80 dollar zijn. Nu is de bandbreedte 90 tot 110 dollar. Dus lucratief voor olieconcerns.

Maar de kost gaat voor de baat uit. Met de wetenschap dat de energiemarkt verandert met de vondst van grote hoeveelheden schaliegas en -olie en de roep om duurzame energie toeneemt, wordt investeren in Arctische gebieden een dure en onzekere aangelegenheid voor olieconcerns. Zo duur, dat gas uit het Arctisch gebied nu niet rendabel is omdat goedkoop Amerikaans schaliegas in overvloed verkrijgbaar is en daardoor ook de prijs van gas in de rest van de wereld drukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden