Olie-overslag zorgt voor recordjaar

interview Havendirecteur Allard Castelein wil toch af van brandstof. Hij is op zoek naar de 'groeibriljantjes' voor de haven van de toekomst: start-ups, 3D-printing, biochemie.

Nooit eerder kwamen in een jaar zoveel goederen de haven van Rotterdam binnen. Met name de olie-overslag hielp Rotterdam in 2015 aan een recordjaar. Vooral zo doorgaan, zou je zeggen. Toch staat het haven- en industriecomplex voor ingrijpende veranderingen, zegt directeur Allard Castelein van het Havenbedrijf Rotterdam. En daar is het afbouwen van de fossiele goederenoverslag er slechts een van.

Deze dagen schuift Castelein regelmatig aan bij het overleg tussen bonden en werkgevers in de containersector. Na de 24-uursstaking van vorige week zijn de onderhandelingen weer hervat. Castelein heeft goede hoop dat ze er deze keer wél uitkomen, maar gemakkelijk lopen de gesprekken niet.

De werkgevers zijn bereid een werkgelegenheidsgarantie te geven tot 2020. "2016 tot 2018 worden moeilijke jaren. Dan gaan de nieuwe terminals op de Tweede Maasvlakte open, en dan is er minder aanbod voor de oude containerterminals. We hopen dat de groei daarna aantrekt. Ook treden dan veel mensen uit."

De voortschrijdende automatisering kan grote gevolgen hebben voor het havenwerk. Niet voor niets doet het Havenbedrijf zijn best om start-ups en 'groeibriljantjes' binnen te halen. Castelein hoopt dat daar een 'Uber of Airbnb' tussen zit die de logistiek ingrijpend zal veranderen. "Die automatisering zorgt onmiskenbaar voor andere banen. Vroeger plaatsten kraanmachinisten fysiek containers op de kade, nu is de Playstationgeneratie aan het werk in een controlekamer." Dat vraagt om ander, hooggekwalificeerd personeel.

Start-ups, 3D-printing, biochemie, daarmee moet de haven van de toekomst zich bezighouden, vindt de directeur. De omslag is al zichtbaar in de jaarcijfers. Voor het eerst is in de overslaggrafieken ook een bescheiden staafdiagram van vloeibaar gas LNG waarneembaar, naast de ruwe olie en olieproducten. "En Rotterdam heeft al het grootste biobrandstof- en biochemiecluster ter wereld."

Maar het is én én, vindt Castelein. "We gaan ook door met het bestaande." Het onlangs in Parijs gesloten mondiale klimaatakkoord ziet de havendirecteur dan ook niet als 'de doodsteek voor de Rotterdamse haven', zoals hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans voorspelt. "De bestaande raffinaderijen zullen nog vele decennia een heel grote rol spelen. De samenleving heeft hun producten nodig. Van het interieur van een auto tot wat je koopt in de supermarkt."

Maar steenkool staat in toenemende mate onder druk. Eind vorig jaar vroeg de Tweede Kamer het kabinet in een motie om het sluiten van de kolencentrales te onderzoeken. Bij een van de Rotterdamse kolencentrales wil het Havenbedrijf al heel lang een proef houden met onderzeese CO2-opslag.

Eind december leek het langverwachte Europese geld voor dit project binnen handbereik, maar de subsidie is nu toch weer onzeker, erkent Castelein. "In februari komen de Eurocommissaris en diverse lidstaten weer bij elkaar. Maar ook als de kolencentrales sluiten blijft er behoefte aan CO2-opvang, om de uitstoot terug te brengen." De CO2-afvanginstallatie kan wat hem betreft ook worden aangesloten op olieraffinaderijen.

Als de centrales sluiten zijn de gevolgen voor de haven niet heel groot. "Afgelopen jaar kwam vijf miljoen ton kolen de haven in voor de Nederlandse centrales. Dat is 1 procent van de totale overslag."

Groei van 4,9 procent

Het recordjaar voor de Rotterdamse haven heeft alles te maken met de lage olieprijs. De haven groeide met 4,9 procent, naar een totale overslag van 466,4 miljoen ton. De containeroverslag kromp met een half procent. In het begin van 2015 groeide het aantal geloste containers nog fors, maar de economische problemen in China brachten daar verandering in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden