olie-industrie / ’Shell hanteert dubbele standaard’

„De zoektocht van Shell naar olie wordt heviger, en dat gaat wereldwijd ten koste van het milieu en de lokale bevolking”, zegt Anne van Schaik van Milieudefensie. De organisatie voert campagne tegen de oliemaatschappij met een rapport, een handtekeningenactie en krantenadvertenties.

Het zijn harde, ouderwets aandoende beschuldigingen die Milieudefensie aan het adres van Shell richt. „Hun imago is sterk verbeterd, maar Shell heeft een dubbele standaard”, stelt Van Schaik. „Ik bekijk alles met mijn milieubril op.”

Aan de ene kant heeft Shell zich aangesloten bij Global Compact, het initiatief van de Verenigde Naties waarin bedrijven toezeggen ’verantwoord’ te zullen ondernemen. Aan de andere kant „veroorzaakt het bedrijf problemen overal ter wereld”, stelt Van Schaik. „Ze opereren vooral in gebieden waar arme mensen wonen, en die hebben minder mogelijkheden gehoord te worden.”

In het rapport ’Gebruik je winst om je rotzooi op te ruimen’ schetst de organisatie negen voorbeelden van ’problematische’ projecten waarbij Shell is betrokken. Het rapport kwam tot stand op grond van informatie van de Shell Accountability Coalitie, een internationaal gezelschap lokale groepen, milieuorganisaties en andere NGO's. „We hebben die projecten beschreven die we goed kennen, waar veel onderzoek naar is gedaan door overheden en wetenschappers. We hebben harde bewijzen.”

Of het nu de olielekkages en het voortdurende, ongezonde affakkelen van gas in Nigeria zijn, de verstoring van het fourageergebied van de grijze walvis bij het Russische eiland Sachalin, de gevaarlijke, vervuilende toestand van de raffinaderij bij het Zuidafrikaanse Durban, de geplande bouw van een raffinaderij aan de beschermde Ierse westkust, „Shell richt milieuschade aan en veronachtzaamt de sociale gevolgen van zijn handelwijze”, stelt Milieudefensie. „Maar we dragen ook oplossingen aan, en hebben daarvan de kosten becijferd.”

Waarom actie voeren tegen Shell, en niet tegen concurrenten als ExxonMobil en Total? „Dat doen anderen”, zegt Van Schaik. „Shell zetelt in Nederland. Friends of the Earth heeft ons gevraagd hier Shell voor onze rekening te nemen. Het concern moet zijn verantwoordelijkheid nemen en een ’redelijk’ deel van zijn winst steken in het opruimen van zijn rommel.” Er moeten boeren worden gecompenseerd (Nigeria), een kliniek worden geopend (Zuid-Afrika), grond worden gesaneerd (Curaçao) enzovoort.

„Het probleem is dat Shell benauwd is verantwoordelijk te worden gehouden”, zegt Van Schaik. De topman van Shell, Jeroen van der Veer, heeft Milieudefensie eerder laten weten dat „we bij de lokale Shell-organisaties moeten zijn” met onze eisen. „Dat blijkt niet zo te werken”, zegt Van Schaik. De contacten tussen de lokale Shell-mensen en lokale gemeenschappen met grieven zijn bijna nergens goed.

Een geschil tussen Shell en de lokale gemeenschap kan ook soepeltjes worden opgelost, zoals het voorbeeld van Port Arthur, Texas toont. Daar beloofde Shell vorig jaar de vervuiling van een raffinaderij te reduceren en een fonds op te richten voor de nabijgelegen arme buurt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden