Of zullen we naar Iran gaan?

Teheran versoepelt visa-regels om vakantiegangers te trekken. Die moeten geld opleveren.

TEHERAN - Op een zeldzame regenachtige dag stapt een groepje Italiaanse toeristen de gele bus in van reisorganisatie 'Hamsafar'. Ze hebben net een voormalig paleis van de sjah bekeken en zijn erg enthousiast. "Ik vond het vooral fascinerend om te zien dat de sjah een privé-tandartspraktijk had en een eigen Britse pub", zegt Francesca, een wat oudere dame. "In wat voor overdadige luxe baadde die man zich!"

De Italianen moeten de voorbode zijn van een golf toeristen die de Iraanse portemonnees moeten gaan spekken. Tot nu waren de meeste buitenlandse bezoekers in Iran pelgrims die sjiitische bedevaartsoorden bezochten; buitenlandse toeristen bleven grotendeels weg sinds de islamitische revolutie in 1979, afgeschrikt door het negatieve imago van het land en de vaak lastige visa-procedures. Tijdens de regering van de hervormingsgezinde Mohammed Khatami (1997-2005) bloeide het toerisme weliswaar wat op, maar na het aantreden van de conservatieve president Mahmoed Ahmadinejad in 2005 kwamen er nog maar weinig buitenlanders naar het land.

Aan die situatie zal binnenkort een einde komen, als het aan de Iraanse regering ligt. Teheran wil de deuren wijd open te zetten voor toeristen en heeft beloofd de visa-procedures te versoepelen. Mohammed-Ali Najafi, vicepresident en hoofd van Irans Cultureel Erfgoed en Toerisme Organisatie, denkt dat het slechts twee tot drie maanden zal duren voordat er een enorme stijging zal plaatsvinden in het aantal buitenlandse toeristen in Iran.

De grootste toeristendoelgroep voor Iran zijn Chinezen, laat Najafi weten. "Vorig jaar bezochten honderd miljoen Chinezen het buitenland. Als Iran slechts een half procent daarvan zal weten aan te trekken, heeft het al 500.000 toeristen. "We zijn geïnteresseerd in toeristen die een boost kunnen geven aan onze verzwakte economie, niet in personen die een tijdelijk baantje zoeken en dan na drie maanden weer weggaan." Cijfers van de VN Wereld Toerisme Organisatie laten inderdaad zien dat China wereldwijd verreweg het meeste geld uitgeeft op het gebied van buitenlands toerisme. In 2012 was dat 102 miljard dollar.

"Sinds president Hassan Rohani in augustus is aangetreden, merken we al een toename in het aantal buitenlandse toeristen," zegt Haide Tavakoli (37), die al ruim elf jaar als gids in Teheran werkt. "Nu we door de sancties geen olie meer kunnen verkopen, blijft het toerisme als één van de weinige mogelijkheden over om buitenlandse valuta binnen te halen." Ze ziet zeker potentie in de nieuwe regeringsplannen. "Iran is een prachtig, veelzijdig land met veel culturele en archeologische trekpleisters en een aardige, zeer gastvrije bevolking."

Dat vindt ook Janet (49), een Amerikaanse die voor het eerst Iran bezoekt. "Mijn vrienden en familie verklaarden me voor gek dat ik naar Iran op vakantie wilde gaan. Ze vonden het gevaarlijk. Maar ik heb me nog geen seconde bedreigd gevoeld. Iraniërs zijn juist heel beleefd en geïnteresseerd. Ze nodigen me ook de hele tijd uit voor thee en eten. Het negatieve plaatje van een grimmig land vol schreeuwende fundamentalisten klopt niet."

Een belangrijke reden dat de regering van Mahmoed Ahmadinejad - Rohani's voorganger - niet happig was op het promoten van toerisme uit het buitenland was het wantrouwen tegen buitenlanders; ze zouden wel eens spionnen kunnen zijn. Ook nu is de angst voor spionage niet verdwenen. Najafi benadrukt dat de versoepeling van de visaregels alleen is gericht op toeristen, niet op buitenlandse journalisten; de kans dat die zich bezighouden met spionage-activiteiten wordt groter geacht.

Iran mag veel moois te bieden hebben, toch zijn er wel zaken die sommige toeristen zouden kunnen afschrikken. Zo dienen alle vrouwen - ook buitenlandse - zich aan de islamitische kledingvoorschriften te houden; bedekkende, wijdvallende kleding met een hoofddoek. "In de reisboekjes lees je over een lange jas tot over je knieën maar de praktijk is anders," zegt de Italiaanse Patricia Ferranti. "Ik draag gewoon een lange blouse en er is niemand die er raar van opkijkt." Ook moet het land nog wel wat meer investeren in restauratie van archeologische bezienswaardigheden, meent haar Italiaanse reisgenoot, journalist Jon Maria (24). "En er moet meer internetvrijheid komen. Ik wil hier gewoon op Facebook kunnen gaan."

Het verbod op alcohol vindt hij minder problematisch. "Ik kan best twee weken zonder alcohol. Mensen die hierdoor afgeschrikt worden en liever in hun zwembroek met een biertje aan het strand liggen, kunnen beter naar Turkije of Spanje gaan. Er zijn genoeg toeristen die van cultuur, natuur en avontuur houden. Of van wintersport, want rond Teheran kun je prima skiën."

Amerikaanse toeristen blijven wel 'risicovol'
Rohani wil het aantal toeristen van de huidige vier miljoen naar tien miljoen per jaar brengen. Dit zou volgens hem vier miljoen banen creëren en die zijn hard nodig.

Er komen drie categorieën buitenlandse toeristen. De eerste groep bestaat uit (meest Aziatische) toeristen die helemaal geen visa nodig hebben, de tweede categorie toeristen zal geen visa nodig hebben, mits ze deel uitmaken van een georganiseerd reisgezelschap, en aan de derde groep zullen visa worden verstrekt bij aankomst op de luchthaven. Dat laatste gebeurt nu ook al wel, maar alleen voor korte verblijven.

Westerse landen zullen in de tweede of derde categorie vallen. Er bestaan echter wel uitzonderingen; voor 'risicovolle' landen als onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Afghanistan en Pakistan zal de visumprocedure niet versoepeld worden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden